Το αηδόνι της Θράκης – Χρόνης Αηδονίδης

14 Μαΐου 2017 · Leave a Comment 1

Τη φλόγα, το μεράκι για τη μουσική το δανείστηκα από τον τόπο μου.
Η Θράκη έχει τριών ειδών μουσικές, όπως και τα κομμάτια στα οποία χωρίστηκε
η πάλαι ποτέ μεγάλη Θράκη.

Το ένα το πήραν οι Βούλγαροι, το άλλο οι Τούρκοι
και το τρίτο, το μικρότερο, εμείς…

Από τις δύο μεγάλες περιοχές, τη Βόρεια και την Ανατολική Θράκη, με την ανταλλαγή των πληθυσμών, ήρθανε στο ελληνικό κομμάτι οι πρόσφυγες, Καππαδόκες, Πόντιοι και πολλοί άλλοι. Εφεραν μαζί τις μουσικές, τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμά τους. Ο Χρόνης Αηδονίδης, γεννήθηκε και μεγάλωσε μέσα σε αυτόν τον πλούτο. Διδάχτηκε από πρόσφυγες και από ντόπιους. Στο ανατολικό τμήμα, το τραγούδι έχει χρώμα βυζαντινό. Στο βόρειο έχει βαλκανικό.

Στη Δυτική Θράκη επικρατεί ένα κράμα αυτών των δύο. Αυτή είναι η ιδιαιτερότητα της θρακιώτικης μουσικής κι εκεί οφείλεται η μεγάλη ποικιλία σε ρυθμούς και μουσικά χρώματα.

Γεννήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1928, στην Καρωτή Έβρου, ένα χωριό κοντά στο Διδυμότειχο. Γιος του ιερέα Χρήστου και της Χρυσάνθης Αηδονίδη, είναι ο δεύτερος από τα πέντε αδέλφια του. Στο χωριό του, στην Καρωτή, πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια κι εκεί έμαθε τα πρώτα του τραγούδια και μυήθηκε στον κόσμο της παραδοσιακής μουσικής, πρώτα από τη μητέρα του, που γνώριζε τα περισσότερα τραγούδια της Θράκης κι έπειτα από τους πλανόδιους μουσικούς.

Εγώ το έζησα. Ανθρώπους να τραγουδάνε παντού. Όταν ήμουν παιδί ο κόσμος τραγουδούσε στα χωράφια, στο σπίτι, στις δουλειές, στον δρόμο. Είχε ανάγκη το δημοτικό τραγούδι. Οι γυναίκες κυρίως. Οι άντρες πιο σπάνια.

Μαθητής ακόμα, διδάσκεται βυζαντινή μουσική, από τον πατέρα του και μετά από τον δάσκαλο Μιχάλη Κεφαλοκόπτη και ολοκλήρωσε αργότερα τις σπουδές του στη βυζαντινή μουσική, στην Αθήνα, στο Ελληνικό Ωδείο, κοντά στον Θεόδωρο Χατζηθεοδώρου. Αργότερα διορίστηκε ως κοινοτικός δάσκαλος σε ένα χωριό της βουλγαρικής μεθορίου, τα Πετρωτά. Το 1950 βρίσκεται στην Αθήνα και δουλεύει στο Σισμανόγλειο Νοσοκομείο ως λογιστής όπου γνώρισε και την γυναίκα της ζωής του, Φωτεινή, νοσηλεύτρια εκείνη.

Το 1953 γνώρισε τον λαογράφο Πολύδωρο Παπαχριστοδούλου, ο οποίος του πρότεινε να συμμετέχει στην εκπομπή του «Θρακικοί Αντίλαλοι», στο κρατικό ραδιόφωνο. Διστακτικός στην αρχή ο Χρόνης Αηδονίδης εντέλει θα αποφασίσει να λάβει μέρος στην προσπάθεια διάσωσης της ελληνικής μουσικής παράδοσης.

Από τότε και με τη βοήθεια του Πολύδωρου Παπαχριστοδούλου, παίρνει μέρος στις εκπομπές του, συμμετέχοντας πολύ σύντομα ως μονωδός στη Χορωδία του Παντελή Καββακόπουλου. Αργότερα συμμετέχει και στη χορωδία του Σίμωνα Καρά, ενώ από το 1957, αναλαμβάνει τακτική εβδομαδιαία εκπομπή στο ραδιόφωνο, προβάλλοντας το μουσικό θησαυρό της πατρίδας του, της Θράκης. Ήταν η πρώτη φορά που τα Θρακιώτικα τραγούδια ακούγονταν σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας.

Πάνω από 450 Θρακιώτικα τραγούδια έχει ερμηνεύσει και μας έχει μεταλαμπαδεύσει ο Χρόνης Αηδονίδης τόσο σε προσωπικές ηχογραφήσεις αλλά και σε συμμετοχικές συλλόγων, φορέων και άλλων καλλιτεχνών.

Σημαντικές δισκογραφικές δουλειές:

1990: Συνεργάζεται με τον Γιώργο Νταλάρα, στο δίσκο «Τ” Αηδόνια της Ανατολής». Οι παραδοσιακοί ήχοι ακούγονται σε ευρύτερο κοινό.
1993: Ο διπλός δίσκος «Τραγούδια και σκοποί της Θράκης» , έκδοση των πανεπιστημιακών εκδόσεων Κρήτης συνοδευόμενος από ένα πλούσιο λαογραφικό υλικό και με τραγούδια αποκλειστικά ερμηνευμένα από το Χρόνη Αηδονίδη.
Το 2001 συνεργάστηκε με τον Νίκο Κυπουργό, στο δίσκο «Τα μυστικά του Κήπου», ερμηνεύοντας ένα νανούρισμα (το «Βλέφαρό μου»), σε στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου, με ήχο παραδοσιακό αλλά και τη φρεσκάδα της πνοής της εποχής μας.
Το 2002 συνεργάζεται με τον Μπάμπη Τσέρτο, στο δίσκο «Ανάγλυφα μιας τέχνης ταπεινής», ερμηνεύοντας μαζί του ένα παραδοσιακό τραγούδι της Μικράς Ασίας (το «Σύρε να πεις της μάνας σου»).
Το 2003, άλλη μια ιδιαίτερη συνεργασία, θα προστεθεί στο ενεργητικό του, με το δίσκο «Στης καρδιάς μου τ’ ανοιχτά», στην οποία θα συναντήσει τις μελωδίες τουΠαντελή Θαλασσινού σε δύο τραγούδια των Ηλία Κατσούλη («Αχ κορμί ζωγραφιστό μου») και Χρυσόστομου Γελαγώτη («Κατερίνα Καρδερίνα»).
Το 2004, με το διπλό cd «Όταν οι δρόμοι συναντιούνται», ηχογραφεί για πρώτη φορά, μαζί με τη μαθήτρια του Νεκταρία Καραντζή, βυζαντινούς ύμνους. Παρότι ξεκίνησε το δρόμο της μουσικής από ψάλτης, ήταν η πρώτη φορά, με το cd αυτό, που παρέδωσε στη δισκογραφία δείγμα των εξαιρετικών ικανοτήτων και στο χώρο της Βυζαντινής Μουσικής.

Δεν μπορώ να πω «είμαι Βαλκάνιος», «είμαι ανατολίτης», «είμαι δυτικός»,
γιατί γεννήθηκα σε ένα χωριό που υπήρχε αυτή η μείξη
των ανατολικοθρακιωτών με τους δυτικοθρακιώτες και τους βορειοθρακιώτες.

Τι αισθάνομαι; Αισθάνομαι Θρακιώτης, Θρακιώτης αυτής της περιοχής.

Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας του 2004, ο Χρόνης Αηδονίδης καλωσόρισε τους ξένους φίλους μας, στην τελετή λήξης, τραγουδώντας, κατά κοινή ομολογία, συγκινητικά το καθιστικό: «Φίλοι μ’ καλωσορίσατε».

 

Έχει λάβει μέρος σε εκατοντάδες εκδηλώσεις τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο Εξωτερικό (Αμερική, Αυστραλία, σε όλα τα κράτη της τέως Σοβιετικής Ένωσης, Ευρώπη). Την πρωτοχρονιά του 2000, σε ένα παγκόσμιο τηλεοπτικό εορταστικό πρόγραμμα υποδοχής της νέας χιλιετίας, κάθε χώρα αναλαμβάνει να μεταδώσει με video-clip, μέσω δορυφορικής σύνδεσης, ένα τραγούδι, για να καλωσορίσει το νέο αιώνα. Η Ελλάδα καλωσόρισε την ανατολή του 2000 στο Σούνιο, με τη φωνή του Χρόνη Αηδονίδη στα τραγούδια «Να ‘μαν πουλί να πέταγα» και «Βασίλεψεν Αυγερινός». Το video-clip που απαθανάτισε αυτή τη στιγμή επιμελήθηκε ο γνωστός σκηνοθέτης Παντελής Βούλγαρης. Από τότε πολλά τραγούδια του Χρόνη Αηδονίδη ακούγονται στο εξωτερικό, στα ραδιόφωνα αλλά και ως σήματα σε εκπομπές ή και σε τηλεοπτικά διαφημιστικά σποτ σε χώρες της Ευρώπης.

Το Πάσχα του 2005, συμμετείχε στην καθημερινή επετειακή εκπομπή της ΕΤ1 που προβλήθηκε καθ” όλη τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας, με τίτλο «Επικράνθη» , ψάλλοντας βυζαντινούς ύμνους της περιόδου, μαζί με τη μαθήτρια και συνεργάτιδά του Νεκταρία Καραντζή καθώς και τον καθηγητή βυζαντινής μουσικής, θεολόγο και φιλόλογο Δημήτρη Βερύκιο. Στην εκπομπή συμμετείχαν, διαβάζοντας αναγνώσματα των ημερών, οι ηθοποιοί Γρήγορης Βαλτινός και Κοραλία Καράντη.

Διδάσκει επίσης παραδοσιακό τραγούδι. Στο Χαλάνδρι, στο Ίδρυμα Ζήση και στο Κεντρικό Ωδείο ,  (όπου πέραν από παραδοσιακό τραγούδι, διδάσκει και βυζαντινή μουσική), στο Μουσικό Εργαστήρι Χρόνης Αηδονίδης στο Πολύδροσο Χαλανδρίου, είναι καλλιτεχνικός διευθυντής του Κέντρου Μελέτης Μουσικής Παράδοσης Θράκης, Μικράς Ασίας και Ευξείνου Πόντου (τμήματος της Ε.Π.Α.Δ.Α.), είναι δημιουργός και εμπνευστής της ίδρυσης και λειτουργίας του Εργαστηρίου Παραδοσιακής Μουσικής του Δήμου Αλεξανδρούπολης, του οποίου είναι και καλλιτεχνικός διευθυντής. Επίτιμος πρόεδρος του σωματείου «Αρχείο Μουσικολαoγραφικής Παράδοσης Χρόνης Αηδονίδης» και ιδρυτικό μέλος του «Αρχείου Ελληνικής Μουσικής» αλλά και του «Συλλόγου Τραγουδιστών Ελλάδος και του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Ερατώ».

Τιμητικές διακρίσεις έχει λάβει τόσο από την πολιτεία, όσο και από δεκάδες φορείς, συλλόγους, σωματεία, εντός και εκτός Ελλάδας. Η συμβολή του είναι μοναδική στην διατήρηση της κληρονομιάς, της μουσικής και των τραγουδιών της Θράκης.

 

xoreytis.gr

To υλικό έχει αντληθεί από το διαδίκτυο, αφιερώματα και συνεντεύξεις του ερμηνευτή σε διάφορα μέσα.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

one × four =