Μαντήλι Καλαματιανό … Μεταξωτό

22 Οκτωβρίου 2017 · Leave a Comment Like

Το Καλαματιανό Μαντήλι που όλοι έχουμε τραγουδήσει και χορέψει, έχει τη δική του ιστορία. Ιστορία παλιά όπως και ο Ελληνισμός, ιστορία που χάνεται κι αυτή με το πέρασμα του χρόνου αλλά δύει στον σύγχρονο κόσμο.

Σαν πας στην Καλαμάτα και `ρθεις με το καλό
φέρε μου ένα μαντήλι να δέσω στο λαιμό
αμάν, καλέ μεταξωτό

Στο ιστορικό κέντρο της Καλαμάτας  βρίσκεται η Ιερά Μονή των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Καλογραιών. Η ιστορία ξεκινάει από το 1796 που ο γέροντας Γεράσιμος Παπαδόπουλος, ιερομόναχος και διδάσκαλος, την ξεκίνησε. Ο γέροντας, αν και γεννημένος στην Καλαμάτα, καταγόταν από τη Δημητσάνα. Εκεί έμαθε την τέχνη του μεταξιού όταν φοιτούσε στη Μονή Φιλοσόφου. Με την επιστροφή του στην Καλαμάτα άρχισε να ασχολείται με την καλλιέργεια του μεταξοσκώληκα, αφού πέρασε αρκετά χρόνια εξόριστος στην Κωνσταντινούπολη επί Τουρκοκρατίας και από εκεί έφερε και τους μεταξοσκώληκες, που βρήκαν άφθονη τροφή στις μουριές γύρω από το μοναστήρι. Στην παράδοση που ξεκίνησε εκεί γύρω στο 1800, βοήθησαν και οι 5 μοναχές που έφτασαν από την Κωνσταντινούπολη και δίδαξαν στις επόμενες την τέχνη. 



Στήθηκαν αργαλειοί στο μοναστήρι και η παραγωγή άρχισε, ο γέροντας ίδρυσε εκεί όπου σήμερα βρίσκεται η πλατεία 23ης Μαρτίου 27 εργαστήρια και έφτασε να εξάγει 3 τόνους μετάξι τον χρόνο, αφού όλα τα γύρω σπίτια καλλιεργούσαν το μεταξοσκώληκα και του πήγαιναν τα κουκούλια. 

Στην σημερινή εποχή , η πρώτη ύλη δεν παράγεται πλέον στην περιοχή αλλά  έρχεται από το Σουφλί και μετά μπαίνει στους αργαλειούς της μονής. Μια δύσκολη εργασία που πέφτει σε 3 μόνο μοναχές από τις συνολικά 17 οι οποίες μονάζουν. Και παρόλο που οι παλιοί αργαλειοί δεν έχουν βγει στην αχρηστία, η ύφανση γίνεται σε ηλεκτρικό αργαλειό για να παράγεται μεγαλύτερη ποσότητα από μαντίλια και τραπεζομάντιλα. Παλιότερα υφαίνονταν και ιερά άμφια. Η μονή έχει βραβευτεί για την τέχνη της στην υφαντουργία.

Το γνήσιο καλαματιανό μαντίλι το φτιάχνουν οι μοναχές στη Μονή Καλογραιών.  Η τέχνη αυτή περνά από μοναχή σε μοναχή και οι επισκέπτες της Μονής στέκονται με δέος και παρακολουθούν την ύφανση στους αργαλειούς, την σαΐτα, τις κλωστές.

Το ομώνυμο δημοτικό τραγούδι συναντάτε σε ηχογράφηση για πρώτη φορά το 1927  από τον Λευτέρη Μεν(λ)εμενλή σε δίσκο της COLUMBIA, ακολουθούν το 1929 ο Αντώνης Νταλγκάς και το 1934 η Ρόζα Εσκενάζι και μετέπειτα εκατοντάδες άλλοι καλλιτέχνες. 

Άρθρο αφιέρωμα από το www.xoreytis.gr

 




Πηγές :
http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=39931
http://www.mixanitouxronou.gr/pos-kathierothike-i-chrisi-tou-mantiliou-stous-paradosiakous-chorous-itan-ipochreotiko-stis-ginekes-gia-logous-timis/
https://www.eleftheriaonline.gr/local/oikonomia/item/48032-kalamatiano-mantili
http://www.520greeks.com/photo/kalamata-monastery/


 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

17 − 4 =