Σόφκα (Χορός από το χωριό Γρίβα Νομού Κιλκίς)

13 Ιουλίου 2018 · 4 Σχόλια 3

Σόφκα ήταν παραδοσιακός χορός του χωριού Γρίβα Γουμένισσας του Νομού Κιλκίς.

Η Γρίβα είναι  χωριό του Δήμου Παιονίας, στην ομώνυμη επαρχία, του Nομού Κιλκίς της Κεντρικής Μακεδονίας. Είναι κτισμένη στους πρόποδες της ανατολικής πλαγιάς του όρους Πάικο, με το ξακουστό Δάσος των Καστανιών σε υψόμετρο 470 μ. Βρίσκεται 70 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από την πρωτεύουσα της Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 50 χιλιόμετρα ανατολικά από την ομώνυμη πρωτεύουσα του Νομού Κιλκίς και 20 χιλιόμετρα βορειοανατολικά των Γιαννιτσών.

Η ιστορία της διάσωσης.

Κατά την διάρκεια ενός γλεντιού σε γάμο, στην Γρίβα, στην πλατεία του χωριού μια ηλικιωμένη πλησίασε την ορχήστρα που έπαιζε μουσική και συγκεκριμένα τον αείμνηστο Γιώργο Ασαρτζή έναν εξαιρετικό οργανοπαίχτη κλαρίνου της περιοχής και του ζήτησε να παίξει την Σόφκα.
Της απάντησε ότι δεν γνωρίζει να παίξει αυτό τον χορό και της ζήτησε να του το τραγουδήσει ώστε να προσπαθήσει να το παίξει . Όταν τελικά άρχισε να παίζει την μελωδία διαπίστωσε ότι αρκετοί από αυτούς που ήταν στην πλατεία άρχισαν να λένε “να η Σόφκα”, αναφέροντας το πόσο καιρό είχανε να την ακούσουν καθώς επίσης ότι γνώριζαν και το τραγούδι που υπάρχει στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα της Γρίβας, τα “Εντόπια”.

Μετά από αυτό το περιστατικό ο πατέρας του Γιώργου Ασαρτζή, ο Τριαντάφυλλος Ασαρτζής επίσης ξακουστός και πολύ καλός οργανοπαίχτης ρώτησε στην Γουμένισσα ηλικιωμένους για να μάθει περισσότερες πληροφορίες για τον χορό, έτσι με την βοήθεια τους έβγαλε τα βήματα της Σόφκας.
Στην συνέχεια ο μπαρμπά Τριαντάφυλλος την έδειξε για πρώτη φορά μαζί με μια χοροδιδάσκαλο σε σεμινάριο στην Καβάλα το 2006 γιατί αυτός δεν ήξερε να μετράει τα βήματα, καθώς και σε ένα σεμινάριο που διοργάνωσε ο Λ.Ο. Αριδαίας ¨Οι Αλμπωπες¨ το 2008.


Αξίζει να αναφέρουμε και το όνομα της χοροδιδασκάλου, η οποία πραγματοποίησε αυτή τη σπουδαία έρευνα στην περιοχή της Γρίβας και της Γουμένισσας, έτσι ώστε αυτός ο χορός και κάποιοι άλλοι, να αναδειχτούν και να ξαναβγούν στο μουσικοχορευτικό προσκήνιο. Αυτή η χοροδιδάσκαλος ονομάζεται Κούπανη Αικατερίνη και ανέδειξε τόσο την σημασία του χορού Σόφκα, όσο και τα βήματα του χορού, σε ολόκληρο το Πανελλήνιο. Η συμβολή της έγκειται τόσο στο γεγονός ότι έλαβε προσωπική συνέντευξη, κατέγραψε και βιντεοσκόπησε, τόσο την κυρία Φίλιω Βαλκάνη, η οποία ήταν αυτή που παρήγγειλε τον χορό Σόφκα και δυστυχώς δεν ζει σήμερα, όσο και τον ίδιο τον παππού Τριαντάφυλλο Ασαρτζή, ο οποίος ναι μεν είχε κατάλαβε κάποια βήματα, όμως δεν μπορούσε από μόνος του να τα βάλει σε μια σειρά. Επιπλέον η κυρία Κούπανη, αφού κατέγραψε και άλλους γέροντες της περιοχής, διασταύρωσε τις πληροφορίες και όταν ήταν σίγουρη ότι συμφωνούσαν όλοι σε αυτό που ονομάζουμε σήμερα τελική μορφή του χορού Σόφκα, κανόνισε σε συνεργασία με την οικογένεια Ασαρτζή, να γίνει μια σημαντική ηχογράφηση της μουσικής και καταγραφής του χορού με την μορφή που μας έχει γίνει γνωστός σήμερα. Στην πορεία η καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής, με ειδικότητα στους Ελληνικούς Παραδοσιακούς χορούς και χοροδιδάσκαλος κυρία Κούπανη, παρουσίασε τον χορό, όπως αναφέρθηκε από εσάς παραπάνω. Αρχικά, σε σεμινάριο που διοργανώθηκε από το ¨Λαικότροπο ¨ Καβάλας το 2006 και στη πορεία από το Λ.Ο. Αριδαίας το 2008. για να φτάσουμε σήμερα στο σημείο όλη η Ελλάδα να χορεύει την Σόφκα, έτσι όπως την κατέγραψε η κ. Κούπανη σε συνεργασία με την οικογένεια Ασαρτζή. (Πληροφορίες από την φίλη κα Χέλη Ανασταία προς την σελίδα μας)


Ο ξεχασμένος αυτός χορός, επανήλθε και πάλι στο προσκήνιο και χορεύετε πλέον από πλήθος πολιτιστικών συλλόγων.

 


Πηγή : http://macedonia-documents-and-proofs.blogspot.gr/2012/01/blog-post.html
Χοροδιδάσκαλος Παντελής Πασχαλίδης από τον Πολυπλάτανο Νάουσας τα οποία του τα μετέφερε ο Γιώργος Ασαρτζής.


Μια εκδοχή ακόμα που επικρατεί, είναι η ιστορία της Σοφίας που αρρώστησε. Τα βάσανά της αρχίζουν όταν κάποιο πρωινό ξυπνά και νοιώθει πάρα πολύ άρρωστη. Τις πρώτες μέρες, προσπάθησε να κρατήσει την αδιαθεσία της μακριά από τους γονείς της. Λίγο από φόβο λίγο να μην τους ανησυχήσει, άφησε τις μέρες να περνούν. Βλέποντας όμως ότι δεν καλυτερεύει, πηγαίνει  κλαίγοντας, στον πατέρα της και του λέει ότι δεν είναι καλά, για να την βοηθήσει. 

Η ιστορία της Σοφίας (Σόφκα) έχει τραγουδηθεί με στίχους στα “Εντοπικά”. 

Σήκω θα πάμε, Σοφία μπαμπάκα μου, στην Γουμένισσα
(Στάνι κι όϊμε, Σόφκα να τάτκο, να γκράντα Γκουμεντζια.)

Ωχ αμάν αμάν, Σοφία μπαμπάκα μου, στην Γουμένισσα
(Ωχ αμαν – αμαν, μπέλα Σοφκα, να γκράντα Γκουμεντζια)

Αυτός να μάς πεί, Σοφία μπαμπάκα μου, ποιά η αρρώστεια σου
(Ον ντα νι καζια, Σοφκα να τατκο, σιο τιε μπολκατα.)

Η Σοφία, σύμφωνα με την “ιστορία” ήταν “άρρωστη” περιμένοντας… παιδί !

Πηγή : http://griva-kilkis.blogspot.gr/2011/04/blog-post_14.html


Συλλογή Πληροφοριών xoreytis.gr

ΣΤΟ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΒΙΝΤΕΟ ΧΟΡΕΥΕΙ ΚΑΙ ΑΠΟΔΙΔΕΙ ΤΟΝ ΧΟΡΟ ΣΟΦΚΑ
Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΣΤΑΝΕΡΗΣ “ΤΟ ΠΑΪΚΟ”

https://www.facebook.com/ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ-ΣΥΛΛΟΓΟΣ-ΚΑΣΤΑΝΕΡΗΣ-ΤΟ-ΠΑΙΚΟ-130375663710981/


4 thoughts on “Σόφκα (Χορός από το χωριό Γρίβα Νομού Κιλκίς)

  1. Νομίζω όμως ότι αξίζει να αναφέρουμε και το όνομα της χοροδιδασκάλου, η οποία πραγματοποίησε αυτή τη σπουδαία έρευνα στην περιοχή της Γρίβας και της Γουμένισσας, έτσι ώστε αυτός ο χορός και κάποιοι άλλοι, να αναδειχτούν και να ξαναβγούν στο μουσικοχορευτικό προσκήνιο. Αυτή η χοροδιδάσκαλος ονομάζεται Κούπανη Αικατερίνη και ανέδειξε τόσο την σημασία του χορού Σόφκα, όσο και τα βήματα του χορού, σε ολόκληρο το Πανελλήνιο. Η συμβολή της έγκειται τόσο στο γεγονός ότι έλαβε προσωπική συνέντευξη, κατέγραψε και βιντεοσκόπησε, τόσο την κυρία Φίλιω Βαλκάνη, η οποία ήταν αυτή που παρήγγειλε τον χορό Σόφκα και δυστυχώς δεν ζει σήμερα, όσο και τον ίδιο τον παππού Τριαντάφυλλο Ασαρτζή, ο οποίος ναι μεν είχε κατάλαβε κάποια βήματα, όμως δεν μπορούσε από μόνος του να τα βάλει σε μια σειρά. Επιπλέον η κυρία Κούπανη, αφού κατέγραψε και άλλους γέροντες της περιοχής, διασταύρωσε τις πληροφορίες και όταν ήταν σίγουρη ότι συμφωνούσαν όλοι σε αυτό που ονομάζουμε σήμερα τελική μορφή του χορού Σόφκα, κανόνισε σε συνεργασία με την οικογένεια Ασαρτζή, να γίνει μια σημαντική ηχογράφηση της μουσικής και καταγραφής του χορού με την μορφή που μας έχει γίνει γνωστός σήμερα. Στην πορεία η καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής, με ειδικότητα στους Ελληνικούς Παραδοσιακούς χορούς και χοροδιδάσκαλος κυρία Κούπανη, παρουσίασε τον χορό, όπως αναφέρθηκε από εσάς παραπάνω. Αρχικά, σε σεμινάριο που διοργανώθηκε από το ¨Λαικότροπο ¨ Καβάλας το 2006 και στη πορεία από το Λ.Ο. Αριδαίας το 2008. για να φτάσουμε σήμερα στο σημείο όλη η Ελλάδα να χορεύει την Σόφκα, έτσι όπως την κατέγραψε η κ. Κούπανη σε συνεργασία με την οικογένεια Ασαρτζή.

  2. Η “επίσημη” καταγραφή ΟΛΩΝ των Χορών που γέννησε η Γρίβα (Μπέλα Λυμπίω, Λισσάβω, Σόφκα, Τσουράπια, Κλανιάτσκα, Κρίβατα, Βρατνίτσκα, Πουσεστρίμτσκο, Ρουσουλίες … ), έγινε από τα μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου Γρίβας την περίοδο 1981, και οι πρότυπες καταγραφές βρίσκονται στα χέρια μου, ως εγγονός της Μπέλας Λυμπίως και μέλος της 1ης Χορευτικής ομάδας του Ομάδας.
    Οι Χοροί που κατάκτησαν την 1η θέσης (ανάμεσα σε όλα τα συμμετέχοντα παραδοσιακά χορευτικά), το 1965 στο Διαγωνισμό παραδοσιακών χορών της Μακεδονίας®, που έγινε στο «Παλαί ντε Σπόρ», στα πλαίσια της «30ης Διεθνής Έκθεσις Θεσσαλονίκης», του Χορευτικού Συλλόγου Γρίβας ήταν :
    «Μπέλα Λυμπίω», «Τσουράπια», «Σάφκα», «Πουσεστρίμτσκο», «Κλανιάτσκα» … και ανακαλύφθηκαν από τον Κο Ασαρτζή, 43 Χρόνια αργότερα.

    Κρίμα που αναμασάτε στο Α΄ μέρος της Ιστορίας σας την “παλιά Ιστορία” του Μπάρμπα Τριαντάφυλλου και στο Β’ μέρος την “νέα Ιστορία”, όπως παρουσιάστηκε στο 2ο τεύχος της Β’ περιόδου του περιοδικού “Χορευτής”.

    Όσον αφορά την ετεροχρονισμένη επί των πεπραγμένων “Σπουδαία έρευνα” της Κας Κούπανη, στην Σόφκα και σε άλλους χορούς της Γρίβας 43 χρόνια μετά … ΑΚΟΜΑ αναμένω στην από 23:12, 20 Φεβρουαρίου 2011, απάντησή της όσον αφορά την πιθανή πρόσληψή της ως Χοροδιδάσκαλος στον Πολιτιστικό Σύλλογο της Γρίβας, τους στόχους της στην προβολή του Χορευτικού και της παράδοσης της Γρίβας και τις δεσμεύσεις της στην υπαρκτή παράδοση της, καθότι οι “Ψύθιροι” γίναν “Υποψίες”, κάτι που δεν είναι ανεκτό, όσο ευγενείς κι αν είμαστε τόσα χρόνια !

    ΜΗ ανεχόμενοι πλέον τα αισχρά Ψεύδη σας, απαντάμε με άρθρο που παρουσιάζει την ΑΛΗΘΕΙΑ με Ονοματεπώνυμα και Ημερομηνίες κι ΟΧΙ Αοριστίες !
    Μακριά από την παράδοση της Γρίβας, ΓΤ αυτή έβαλε στο προσκήνιο την Παιονία και ΟΧΙ οι “Οικειοποιητές” !
    ΟΛΗ η ΑΛΗΘΕΙΑ https://grivanews.wordpress.com/

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

seventeen − four =