Τηλλυρκώτισσα – Παραδοσιακό Κύπρου

20 Αυγούστου 2018 · Leave a Comment Like

Η Τηλλυρία είναι περιοχή της Κύπρου, ορεινή χερσόνησος που βρίσκεται στο βορειοδυτικό μέρος του νησιού. Το μεγαλύτερο μέρος της βρίσκεται στην επαρχία Λευκωσίας, ενώ μέρος της στην επαρχία Πάφου και στην Κατεχόμενη Κύπρο.  Ο κάτοικος αυτής της περιοχής ονομάζεται Τήλλυρος και η κάτοικος Τηλλυρκώτισσα.  Το τραγούδι που ονομάζεται Τηλλυρκώτισσα είναι παραδοσιακό με χρήση μιας περίεργης διαλέκτου που το κάνει ακόμα πιο δύσκολο να κατανοηθεί.

Πρώτος το κατέγραψε ο Θεόδουλος Καλλίνικος (1904-2004 πρωτοψάλτης της εκκλησίας της Κύπρου), ο οποίος από το 1924 μέχρι το 1948 επισκέφθηκε ολόκληρη σχεδόν την Κύπρο και κατέγραψε, κάτω από αντίξοες συνθήκες, και έφερε στην επιφάνεια τα Κυπριακά Δημοτικά Τραγούδια, ηχογραφώντας πολλά απ’ αυτά αλλά και δημοσιεύοντας τα στο βιβλίο του ”Κυπριακή Λαϊκή Μούσα” το 1951.

Οι στίχοι – λόγια του τραγουδιού από το δίσκο “Τα Κυπριώτικα Του Βιολάρη”:

Εσει έ βερεβε ναν
ά βαραβα στρον
τζι ε βερε ν μιτσίν
μες τους βουρουβους
εφτά βαραβα πλανή βιριβι τες
για βαρα λουρου βουρου δα μου.

Τριαλάλα λα λα……..

Τζι επιά βαραβα σαν με βερεβε
μες τη βιρβι ν καρκιάν
τα λό βοροβο για
που βουρουβου μου
εί βιριβι πες
μα βαρα βρομα βαρα τα μου.

Τριαλάλα λα λα……..

Επή βιριβι αν τζ ει βιριβι παν
της βιριβι ς πελλής
πως έ βερεβε ν να πά βαραβάω
πέ βερεβε ρα
για βαρα λουρου βουρου δα μου.

Τριαλάλα λα λα……..

Τζι εμά βαραβα εψε βερεβε ν
την θά βαραβα λασσαν
τζε ασή βιριβι κωσέ βερεβε ν
αγέ βερεβε ραν
μα βαρα βρομα βαρα τα μου.

Τριαλάλα λα λα……..

Το τραγούδι έχει παραπάνω στίχους – λέξεις ώστε οι κατακτητές να μην καταλαβαίνουν το νόημα και την σημασία. Κάποιοι τα λέμε “κορακίστικα” ή κατσουβέλλικα !!! Είναι μια συνθηματική γλώσσα που προσθέτονται επιπλέον συλλαβές μέσα σε κάθε λέξη.

Πρόκειται για ερωτικό τραγούδι στη διάλεκτο των ανταρτών της Κύπρου. 

Έσσιει έναν άστρον τζιαι εν μιτσίν
μες στους εφτά πλανήτες, μαυρομμάτα μου
τζιαι επιάσαν με μες στην καρκιάν
τα λόγια που μου είπες, γιαλλουρούδα μου
τζιαι ‘πήαν τζι είπαν της πελλής
πως εν να πάω πέρα, μαυρομμάτα μου
Τζιαι εμάγιεψεν τη θάλασσαν
τζιαι ‘σήκωσεν αέραν, γιαλλουρούδα μου
Τζι’ άνταν της είπουν “έσσιε ‘γειάν”
Εστέκετουν τζιαι εθώρεν, μαυρομμάτα μου

Σε ελεύθερη μετάφραση :

Έχει ένα άστρο και είναι μικρο
μες στους εφτά πλανήτες, μαυρομμάτα μου
Και με επιάσαν μέσα στην καρδιάν
τα λόγια που μου είπες, γαλανομμάτα μου
Και πήγαν και της είπαν της παλλαβής 
πως πρόκειται (πως είναι) να πάω πέρα, μαυρομμάτα μου
Και εμάγιεψε τη θάλασσα
και ‘σήκωσε αέρα, γαλανομμάτα μου
Κι΄ονταν της είπα “έχε ‘γειά”
στέκοταν και κοίταζε, μαυρομμάτα μου


Συλλογή πληροφοριών xoreytis.gr


 


Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

2 × five =

loading...