7ο Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών Σκοπέλου

www.dancefestival.gr        

Με #meraki το πρόγραμμα του 7ο Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών

«Διαμαντής Παλαιολόγος»

Έρχεται στις 25 – 27 Αυγούστου στο  Ανοιχτό Δημοτικό Θέατρο Σκοπέλου !

 Με ένα πλούσιο πρόγραμμα και συμμετοχές από όλη την Ελλάδα αλλά και από το εξωτερικό το Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών «Διαμαντής Παλαιολόγος» » καταφθάνει σε λίγες μέρες και για έβδομη χρονιά από τις 25 έως τις 27 Αυγούστου 2019 στη μαγευτική Σκόπελο.

600 χορευτές από τη Θράκη και την Αριδαία μέχρι την Κρήτη και το Λίβανο και πάνω από 7500 θεατές συναντιούνται και φέτος με τον πολιτισμό και την παράδοση, μέσα από χορευτικές παρουσιάσεις, γλέντια, παράλληλες εκδηλώσεις, πάρτυ και σεμινάρια σε αυτό το Φεστιβάλ που έγινε θεσμός ! Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την Σκόπελο με ειδικές ξεναγήσεις, να διδαχθούν λιβανέζικους χορούς αλλά και να δοκιμάσουν λιβανέζικες νοστιμιές και να απολαύσουν χορούς και σκοπούς από όλη την επικράτεια.

Οι χορευτές του Dance Festival Skopelos δεν κρατιούνται χέρι με χέρι μόνο για να χορέψουν: ενώνουν τα χέρια για να δώσουν ένα ισχυρό κοινωνικό μήνυμα συμπαράστασης και αλληλεγγύης στο σημαντικό έργο του Συλλόγου Υποστήριξης Καρκινοπαθών και Ατόμων με Χρόνιες Παθήσεις ΦΑΡΟΣ Σκοπέλου. Το Πλέγμα ευχαριστεί τους εκατοντάδες χορευτών που σχημάτισαν τα γράμματα του ΦΑΡΟΥ δείχνοντας με αυτό τον τρόπο το κοινωνικό τους πρόσωπο και την υποστήριξη τους στο έργο του ΦΑΡΟΥ. Το Φεστιβάλ είναι αυτοχρηματοδοτούμενο και με το ελάχιστο αντίτιμο εισόδου που είναι απαραίτητο για την βιωσιμότητα και μακροπρόθεσμη προοπτική του διαθέτει μέρος των εσόδων στον “Φάρο Σκοπέλου – Σύλλογο υποστήριξης ατόμων με χρόνιες παθήσεις». Ο “ΦΑΡΟΣ ΣΚΟΠΕΛΟΥ” δραστηριοποιείται στη Σκόπελο από το 2006 ως σύλλογος υποστήριξης ατόμων με παθήσεις χρόνιες και προοδευτικές, δυνητικά απειλητικές για τη ζωή. Στόχος του η παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών σε ασθενείς και φροντιστές σε επίπεδο ψυχοκοινωνικό, οργανικό και πνευματικό.

Το αναλυτικό πρόγραμμα είναι :

Κυριακή 25 Αυγούστου

Παρέλαση χορευτικών συγκροτημάτων

19:15 | Λιμάνι Σκοπέλου

Πρόγραμμα παραστάσεων

20:30 | Ανοικτό Δημοτικό Θέατρο Σκοπέλου

  • Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Φιλύρου \ Σύλλογος Αποδημών Νικοκλειανών Σερρών «Η Ένωση» | Χοροί από τη Θράκη
  • Λαογραφικός Σύλλογος Νέου Ρυσίου «Η Αρετσού» | Χοροί από την Αριδαία
  • Χορευτικό Συγκρότημα «Διαμαντής Παλαιολόγος» |
  • Πολιτιστικός και Λαογραφικός Σύλλογος Σκοπέλου | Χοροί από τις Βόρειες Σποράδες
  • Σύλλογος Κρητών Ωραιοκάστρου Και Φίλων «Ερωτόκριτος» | Χοροί από τη Κρήτη
  • Πολιτιστικός Αιμοδοτικός Σύλλογος Αμισιανών | Χοροί του Πόντου

Γιορτή Υποδοχής Εθελοντών

23:00 | Λιμενοβραχίονας (πράσινος φάρος). Dress Code: White with DJ SIdas & DJ Palai | Screadriver Team

Δευτέρα 26 Αυγούστου

Ξενάγηση στην Χώρα του νησιού

10:00| Γραφείο Φεστιβάλ

“Περίπατος στην παλιά πόλη και τα μνημεία της”.

 Σε συνεργασία με το Κέντρο Μελετών Νήσου Σκοπέλου.

Δηλώσεις Συμμετοχής έως 24 Αυγούστου στο www.dancefestival.gr

DancefestivalGR Quiz

με τον Σπύρο Γραμμένο

12:00 | Cocktail Bar Βράχος

Σεμινάριο παραδοσιακών χορών

17:00 | Glysteri Beach Bar

Xοροί από το Λίβανο

Εισηγητές:  Dabkeh Hednaniyeh فرقة الدبكة الهدنانية

Πρόγραμμα παραστάσεων

21:00 | Ανοικτό Δημοτικό Θέατρο Σκοπέλου

  • Χορευτικός Όμιλος Γαστούνης & Περιχώρων «Τερψιχόρη» | Χοροί από τη Πελοπόννησο
  • Σύλλογος Σμυρνιών Μικρασιατών Κορδελιού «Η Αγία Φωτεινή» | Χοροί Μικράς Ασίας
  • Χοροφιλόσοφοι | Χοροί από τη Θράκη και την Ανατολική Ρωμυλία
  • Κρητικό Τμήμα Πολιτιστικού Και Αθλητικού Συλλόγου Αγίου Γεωργίου Βόλου | Χοροί από τη Κρήτη
  • Χορευτικό Τμήμα Ιωάννης Χριστοδούλου Πουρίου/ Χορευτικό Τμήμα Μακρυρράχης | Χοροί από το Πήλιο
  • Ποντιακός Πολιτιστικός Σύλλογος Τεμένους «Ο Προφήτης Ηλίας» | Χοροί από το Πόντο

Τρίτη 27 Αυγούστου

Εκδρομή στη Γλώσσα

09:30| Λιμάνι Αναχώρηση Χορευτικών Συγκροτημάτων

11:00| Παρουσίαση Παραδοσιακή Φορεσιάς Σκοπέλου, Πλατεία Λούκι Γλώσσας.  Εισηγητές: Χρήστος Παλαιολόγος.   Μουσική: Andrea Brown 

Beach Party

14:30 |Απάνεμο Λιμνονάρι Beach Bar

Πρόγραμμα παραστάσεων

21:00 | Ανοικτό Δημοτικό Θέατρο Σκοπέλου

  • Λαογραφικός Πολιτιστικός Σύλλογος Κοζάνης |
  • Λαογραφικός Σύλλογος Νέου Ρυσίου «Η Αρετσού» | Χοροί από τη Σμύρνη
  • Πολιτιστικός Σύλλογος Νεοχωρούδας ”Ο Μέγας Αλέξανδρος” | Χοροί Νεοχωρούδας Μακεδονίας
  • Σύλλογος Διατήρησης και Διάδοσης Παραδοσιακών Χορών, Κέντρο Χορού Χοροτεχνία Τρίπολης Αρκαδίας | Χοροί από την Αρκαδία
  • Dabkeh Hednaniyeh فرقة الدبكة الهدنان | Χοροί από το Λίβανο
  • Λαογραφικός Σύλλογος παραλίας Αυλίδας | Χοροί από τις Κυκλάδες

Παραδοσιακό γλέντι

23:30 | Ανοικτό Δημοτικό Θέατρο Σκοπέλου

Ημερήσιο Εισιτήριο: 3 ευρώ

Τριήμερο Εισιτήριο Διαρκείας: 5 ευρώ

—————————————————

Το Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών «Διαμαντής Παλαιολόγος», που διοργανώνει η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Πλέγμα» σε συνεργασία με την Περιφέρεια Θεσσαλίας, είναι μέλος του European και του Word Folklore Festival Association και πιστοποιημένο με το σήμα ποιότητας EFFE LABEL 2017-2018 από το European Festivals Association. Έχει διακριθεί στο διαγωνισμό Τourism Awards 2017 (βραβείο SILVER στην κατηγορία «φεστιβάλ»), και στο διαγωνισμό Best City Awards 2016 (βραβείο SILVER στην κατηγορία «πολιτισμός»), έχει αποτελέσει αντικείμενο ακαδημαϊκών ερευνών και μελετών ελληνικών και ξένων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, και έχει παρουσιασθεί ως μελέτη περίπτωσης σε πολυάριθμα επιστημονικά συνέδρια.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην επίσημη ιστοσελίδα του Φεστιβάλ: www.dancefestival.gr

 

              

Ο γάμος στο Ισαάκιο

Ο γάμος στο Ισαάκιο

Από τον Εκπολιτιστικό Λαογραφικό Σύλλογο Διδυμοτείχου “Τα Δίδυμα Τείχη” με αφορμή την εκδήλωση “Χαρά στο Ισαάκιο” που διοργανώνει την Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου 2019.

Ο σεβασμός στον θεσμό της οικογένειας και στους γονείς αποτελούσαν βασικοί κανόνες στην ανατροφή των παιδιών που από νωρίς είχαν γαλουχηθεί με το ιδανικό ότι ο προορισμός του ανθρώπου είναι να δημιουργήσει οικογένεια. Ο γάμος ήταν ένα μέσο που κατοχύρωνε την δημιουργία οικογένειας η οποία αποσκοπούσε στην απόκτηση απογόνων για την κληροδότηση της περιουσίας, στην περίθαλψη των γονέων από τα παιδιά τους αλλά κυρίως στην πλήθυνση των εργατικών χεριών για τις αγροτικές εργασίες. Εξ’ου και η προτίμηση των αρσενικών απογόνων.  Εξυπακούεται ότι τον πρώτο λόγο για την επιλογή του συντρόφου είχαν οι γονείς καθώς αυτοί έκριναν και αποφάσιζαν για τον κατάλληλο άνθρωπο με τον οποίο το παιδί τους θα ενωνόταν με τα ιερά δεσμά του γάμου. Και όταν θα κατέληγαν στον σωστό σύντροφο, οι γονείς θα ήταν αυτοί που θα επέρχονταν σε συμφωνία μεταξύ τους που περιελάμβανε μεταβιβάσεις περιουσιών. Την πρόταση γάμου την έκαναν οι γονείς του γαμπρού που πήγαιναν στο σπίτι της νύφης με τις «μπουγάτσες» και για την εδραίωση της συμφωνίας αντάλλασαν «σημάδια» που είχαν τον ρόλο της εγγύησης.

Στην αγροτική κοινωνία του Ισαακίου, κατά τους ανοιξιάτικους και θερινούς μήνες όλοι ασχολούνταν με την σπορά και την συγκομιδή της σοδειάς που έπρεπε να ολοκληρωθεί μέχρι τον Άη Δημήτρη. Από εκεί και πέρα υπήρχε χρόνος για τα αρραβωνιάσματα που πάντα γινόταν τις ημέρες κοντά στην γιορτή του Αγίου Δημητρίου και ακολουθούσαν οι γάμοι τους χειμερινούς μήνες.

Σπουδαίο γεγονός για το χωριό ο γάμος. Ήταν «χαρά» όχι μόνο για τις οικογένειες των μελλόνυμφων αλλά και για όλη την κοινωνία του χωριού καθώς η συμμετοχή ήταν καθολική. Κανείς δεν έμενε ακάλεστος. Για αυτό φρόντιζαν οι συγγενείς του γαμπρού που από την Τετάρτη γυρνούσαν όλο το χωριό με τις «κ’λούρες» και ένα μπουκάλι κρασί και από σπίτι σε σπίτι ανακοίνωναν τον γάμο, προσκαλούσαν και κερνούσαν κάθε νοικοκύρη με την οικογένεια του. Οι γάμοι γίνονταν πάντα την Κυριακή το πρωί μετά από την καθιερωμένη Θεία Λειτουργία της εκκλησίας κατά το βυζαντινό τυπικό. Το ίδιο απόγευμα της Τετάρτης, η μάνα του γαμπρού πήγαινε στο σπίτι της μελλοντικής νύφης της, παρέα με δύο ανύπαντρες κοπέλες από την οικογένεια βαστώντας μία μπουγάτσα ζυμωμένη και ένα πανέρι που περιείχε τα δώρα για την νύφη, την σκούπα, την ψ’λόφουντα, το γυαλί, το μπρίκι και το κουτί. Αν τα πεθερικά ήταν «τσιορμπατζήδες» το πανέρι είχε μέσα και την αρμάθα με τις λίρες, το σημουζούναρο και τον σταυρό που θα στόλιζε το μέτωπο της νύφης την ημέρα του γάμου. Δώρα συμβολικά που εγκωμίαζαν την χάρη της νύφης σαν γυναίκα που αρέσκεται να κοιτάζεται στον καθρέπτη(γυαλί) και να στολίζεται αλλά παράλληλα υπενθύμιζαν την θέση της στην οικογένεια καθώς ήταν η νοικοκυρά που συντηρούσε το σπίτι με την σκούπα να έχει τον βασικό ρόλο σε αυτό. Επιπλέον το γυαλί στα δώρα ήταν και ένα μέσο για τον εξορκισμό του κακού στοιχείου από τον γάμο.

Καθοριστική ήταν και η παρουσία των «νούνων», των κουμπάρων του ζεύγους που θα τους στεφάνωναν και αργότερα θα βάπτιζαν τα παιδιά τους. Ο «νούνος» ήταν πρόσωπο πολύ αγαπημένο για τις οικογένειες του μελλόνυμφου ζευγαριού και απόλυτα αξιοσέβαστο. «Νερ και ποιος θα γίνει σύντεκνος, νερ κι ποίος θα στιφανώσει..» αναφέρει τραγούδι της εποχής, που μαρτυρά την συναισθηματική συγγένεια του κουμπάρου με το ζεύγος, καθώς σύντεκνος ισοδυναμεί με το αδερφός. Δεν είναι τυχαίο που ο γάμος, το πρωί της Κυριακής ξεκινούσε από το σπίτι του κουμπάρου, όπου ο ίδιος θα παρέδιδε το «μπαριάκ(ι)» στον «μπαριαχτάρη». Το «μπαριάκ(ι)» ετοίμαζε η κουμπάρα από την προηγούμενη μέρα. Ήταν σημαία ελληνική στερεωμένη σε ένα κοντάρι κατασκευασμένο από καλάμι, η βάση του οποίου ήταν λαξευμένη ώστε η άκρη του να είναι μυτερή. Η αιχμηρή άκρη του κονταριού εξυπηρετούσε στο να υπερασπίζεται ο μπαριαχτάρης τον εαυτό του, καρφώνοντάς το στα πόδια των αντρών της χορευτικής πομπής όταν του έβαζαν τρικλοποδιές περιπαιχτικά. Σύμφωνα με μαρτυρίες των κατοίκων του χωριού Ισαακίου, μέχρι και πριν το 1922, όταν οι γάμοι γίνονταν στην πατρίδα που άφησαν πίσω, η σημαία στο μπαριάκ’ απεικόνιζε τον σταυρό της χριστιανικής πίστης επειδή η ανάρτηση ελληνικής σημαίας απαγορευόταν από την οθωμανική κυβέρνηση. Σηκώνοντας το μπαριάκ’ με τα ελληνικά χρώματα και τον σταυρό του χριστιανισμού τιμούσαν την καταγωγή τους με έναν τρόπο έμμεσο και μη προκλητικό. Έτσι οι κάτοικοι προκειμένου να υπερασπιστούν την μειονεκτική τους θέση σε τυχόν παρατηρήσεις των τούρκων, επικαλούνταν την θρησκευτική τους πίστη και χρησιμοποιούσαν ως επιχείρημα ότι η σημαία απεικόνιζε το σύμβολο της χριστιανοσύνης. Το μπαριάκ’ στόλιζαν 2 «μπουρλιές» με πατλάκις, δηλαδή ψημένο καλαμπόκι περασμένο σε κόκκινη κλωστή που συμβολικά προμήνυαν την αφράτη ζωή του νεόνυμφου ζευγαριού και 2 «μπουρλιές» με σταφίδες για την γλυκιά ζωή των νιόπαντρων. Στην κορυφή του κονταριού στερέωναν με κόκκινο νήμα ένα ματσάκι βασιλικό και ένα κόκκινο μήλο. Αλλά και η επιλογή του «μπαριαχτάρη» δεν ήταν συμπτωματική. Έπρεπε να είναι ένα πρόσωπο άρτιο και καλότυχο, για αυτό και ο κουμπάρος επέλεγε για «μπαριαχτάρη» πάντα ένα νεαρό άντρα ο οποίος είχε μάνα και πατέρα εν ζωή και σε όλη την διάρκεια του γάμου ήταν ο μπροστάρης της χορευτικής πομπής. Το καλό έπρεπε να ηγείται κάθε στιγμή του γάμου και του χορού θωρακίζοντας κατά κάποιο τρόπο την ευημερία του ζεύγους. Όλα στην «χαρά» έπρεπε να «πάν δεξιά» για αυτό και η χορευτική πομπή από την στιγμή που θα ξεκινούσε την διαδρομή της και σε όλη την διάρκεια του γάμου στον δρόμο πήγαινε πάντα από δεξιά. Η αποστολή του «μπαριαχτάρη» ολοκληρωνόταν μετά το τέλος του γάμου, στο σπίτι του γαμπρού όπου θα γινόταν το γλέντι, πετώντας το μπαριάκ’ στα κεραμίδια του σπιτιού.

Η ζωοθυσία την ημέρα της χαράς, καθώς το πρωί της Κυριακής ο πατέρας του γαμπρού αν ήταν τσιορμπατζής έσφαζε ένα δυο αρνιά για να ταΐσει τους καλεσμένους στο γαμήλιο γλέντι, βαθύτατα έγκειται στην ανάγκη για την διασφάλιση της επιτυχίας του γάμου αφού το αίμα που έρρεε από τα ζωντανά που θυσίαζε είχε ρόλο εξαγνιστικό. Κάθε «σπιτιανός» της οικογένειας του γαμπρού σημάδευε το μέτωπό του με μία βούλα από το αίμα του ζώου και προετοιμάζονταν για το σημαντικό γεγονός που θα ακολουθούσε.

Στο σπίτι της νύφης δε, το κλίμα ήταν βαρύ καθώς η μάνα θα αποχωρίζονταν την κόρη της για πάντα αφού μετά τον γάμο θα ζούσε στο ίδιο σπίτι με τα πεθερικά και τον άντρα της. Με τον γάμο της κόρης του, ο πατέρας μεταβίβαζε τα δικαιώματα του στον γαμπρό και πλέον η γυναίκα αποτελούσε ιδιοκτησία του άντρα της και της οικογένειας του. Ακόμα και στην περίπτωση που ο σύζυγος έφευγε απροσδόκητα από την ζωή, η γυναίκα εξακολουθούσε να μένει με τα πεθερικά της, να συνεισφέρει στις δουλειές του σπιτιού και να βοηθάει στις αγροτικές εργασίες. Έτσι όταν οι κουμπάροι μαζί με τον γαμπρό πήγαιναν να πάρουν την νύφη από το σπίτι της, οι κοπέλες από το σόι της χόρευαν τραγουδώντας « Βαριά βαριά συννέφιασι κι ωχ αμαν αμαν …. Στην σκάνη ρίχνι τη βρουχή κι στα βουνά ντα χιόνια…» δίνοντας έμφαση στον πόνο του αποχωρισμού που τον συμμερίζονταν ακόμα και η φύση. Αφού η νύφη χόρευε τον τελευταίο χορό με την οικογένεια της στην αυλή του σπιτιού της, τους αποχαιρετούσε έναν έναν και όταν οι κουμπάροι την έπαιρναν για να την παραδώσουν στον γαμπρό και να φύγουν για την εκκλησία, η μάνα της έσπαγε ένα πήλινο αγγείο μπροστά στην πόρτα του σπιτιού ξορκίζοντας το κακό του αποχωρισμού.

Τα στεφανώματα τελούνταν στην εκκλησία του χωριού, όπου εκεί έφτανε η χορευτική πομπή με τους συγγενείς του γαμπρού να προηγούνται και να «συγκαθίζουν» περιχαρείς και να ακολουθεί το σόι της νύφης περπατώντας. Η νύφη που είχε καλυμμένο το πρόσωπο με την κόκκινη σκέπη καθοδηγούνταν από τον γαμπρό που την συνόδευε περπατώντας σε όλη την διαδρομή. Χαρακτηριστικό στοιχείο της νυφιάτικης φορεσιάς ήταν τα τέλια στο κεφαλοδέσιμο της νύφης που αν ήταν εφικτό τα φορούσαν όλες οι γυναίκες από το σόι του γαμπρού που συμμετείχαν ενεργά στον γάμο. Και ο γαμπρός φορούσε κόκκινο γιλέκο ενώ το πανωφόρι του διακοσμούσε ένα κόκκινο μαντήλι στον ώμο. Το κόκκινο χρώμα που επικρατούσε και ήταν καταφανές στην νυφιάτικη και γαμπριάτικη φορεσιά και στο νήμα που χρησιμοποιούνταν στο μπαριάκ’ είναι συνδεδεμένο με την αγάπη, το ανθρώπινο συναίσθημα και την ζωή. Συμβολίζει το πάθος της νεότητας που αντιπροσώπευαν οι νέοι που παντρεύονταν. Ίσως να το συναρτούσαν με την επερχόμενη πρώτη σαρκική επαφή και το χάσιμο της αγνότητας τους.  Κόκκινο ήταν και το μήλο που δώριζε η νύφη στο μωρό που θα αντίκριζε μπροστά της όταν θα έφτανε στο νέο της σπιτικό μετά τα στεφανώματα, όπως και τα άλλα δύο μήλα που είχε προηγουμένως πετάξει στην πομπή που την συνόδευε. Αναπόσπαστο στοιχείο των γαμήλιων τελετών το μήλο από την αρχαιότητα. Συμβολίζει την επιθυμία και την απαγορευμένη γνώση. Τα τρία μήλα συμβόλιζαν τις γέννες της νύφης. Ενδεχομένως ενσάρκωναν και την επιθυμία της να αποκτήσει απογόνους με την απαγορευμένη γνώση της συνουσίας που πλέον επιτρεπόταν να γευτεί. Η ρίψη τους ήταν τελετουργία συμβολικής σημασίας αφού από τον άνθρωπο που θα έπιανε το μήλο προέβλεπαν και το φύλο του μωρού που θα γεννιόταν. Αν το έπιανε άντρας θα γεννούσε «παιδί» δηλαδή αγόρι, αν το έπιανε γυναίκα θα γεννούσε κορίτσι.

Ευλογία μεγάλη για τα πεθερικά που θα έμπαινε μία καινούρια νύφη στο σπιτικό τους. Μία κόρη που θα τους χάριζε εγγόνια και θα τους γηροκομούσε στο μέλλον. Αλλά και ένα επιπλέον ζευγάρι χέρια για τις αγροτικές ασχολίες που ήταν βιοποριστικές. Η νύφη πλέον είχε αποκτήσει νέους γονείς που έπρεπε να τιμά, να σέβεται και να υπακούει πιστά. Μετά τα στεφανώματα, όταν η χορευτική πομπή με τους νεόνυμφους έφτανε μπροστά στο σπίτι του πεθερού το σόι του γαμπρού συγκάθιζε και τραγουδούσε «Εβγά εβγά μανίτσα μου, να δείς τον γιό σου που ‘ρχεται, να δείς τον γιό σου που ‘ρχεται, να δεις τον γιό σ’ τι φέρνει…» προτρέποντας την πεθερά να βγεί έξω από το σπίτι και να καμαρώσει την νέα νύφη σαν να πρόκειται για ένα καινούριο απόκτημα. Βλέποντας τους νιόπαντρους η πεθερά έσερνε τον χορό με τις γυναίκες από το σόι της εκφράζοντας την χαρά της μέσα από το τραγούδι «Μωρ’ εδώ χαρά, εδώ στον πάν’ μαχαλά….Μωρ’ εδώ ρίχνουν τον βαμπακόσπουρο…» και τους καλωσόριζε ραίνοντας τους με βαμβακόσπορο, ρύζι και «ζαχαρούδια». Στοιχεία που συμβολικά αποτελούν ευχές για γονιμότητα, διάρκεια και ευημερία. Η καινούρια νύφη είχε να αντιμετωπίσει και μία σειρά δοκιμασιών που θα επιβεβαίωναν τις επιδεξιότητες της στο νοικοκυριό αλλά και την διάθεση υποταγής προς το πρόσωπο του πεθερού της. Πρίν μπεί στο νέο σπιτικό της έπρεπε να γονατίσει μπροστά στον πεθερό της που καθώς ήταν ο αφέντης του σπιτιού την περίμενε καθισμένος επιβλητικά σε μία καρέκλα στην αυλή. Τα όργανα έπαιζαν, μα όλοι παρακολουθούσαν την νύφη που γονάτιζε μπροστά στα πόδια του πεθερού της και μάζευε από το έδαφος τους «παράδες» που είχε ρίξει ο αφέντης της για να τους επιστρέψει πάλι σε αυτόν. Ήταν μία δοκιμασία που την σατίριζαν υποστηρίζοντας ότι γινόταν για να βεβαιωθεί ο πεθερός ότι η νύφη δεν είναι τυφλή. Στην πραγματικότητα όμως ήταν ένα μέσο για να της επιβάλλει την εξουσία του. Ακολουθούσε και η δοκιμασία με την πεθερά, που περίμενε την νύφη στην πόρτα του σπιτιού. Λέρωνε με λίγδα την πόρτα σε τρία σημεία σχηματισμένα με σταυρό και με υποδείξεις παρακολουθούσε την νύφη που τα καθάριζε. Ένα παίγνιο που φαινομενικά αποσκοπούσε στην επίδειξη της νοικοκυροσύνης της νύφης, ουσιαστικά όμως απέβλεπε στην υπακοή της νύφης προς την πεθερά της, την «κυρά» του σπιτιού. Με το πέρας των δοκιμασιών και αφού η καινούρια νύφη είχε πάρει τα μηνύματα υποταγής και υπακοής από τα πεθερικά της ήταν έτοιμη να μπει μέσα στο καινούργιο σπιτικό της μαζί με τον άντρα της και να υποταχτεί και σε αυτόν χαρίζοντας του την πολύτιμη αγνότητά της. Περνώντας την πόρτα πατούσαν με το δεξί πόδι πάνω σε ένα υνί που είχε τοποθετήσει η πεθερά στην βάση της πόρτας για να είναι σιδερένιοι και γεροί. Η αγνότητα της νύφης τώρα πιά ήταν αποτυπωμένη στο ματωμένο κόκκινο πουκάμισο της μέσα στο πανέρι, που η πεθερά το παρέδιδε πρώτα στον κουμπάρο για να το ευλογήσει. Ο κουμπάρος το σταύρωνε τρεις φορές με ένα αναμμένο κερί, το «ασήμωνε» και το επιδείκνυε χορεύοντας στους καλεσμένους που γλεντούσαν στην αυλή του σπιτιού.

Γεγονός χαρούμενο ο γάμος για την κοινωνία του Ισαακίου. Αποτελούσε διέξοδος από την σκληρή καθημερινότητα και πηγή ελπίδας για το μέλλον. Ένα μέλλον που το διασφάλιζαν με μια σειρά τελετουργικών στοιχείων συμβολικής σημασίας και κρυμμένων μηνυμάτων πλαισιωμένων από την πίστη και την αγάπη τους για τον Θεό.


Από τον Εκπολιτιστικό Λαογραφικό Σύλλογο Διδυμοτείχου “Τα Δίδυμα Τείχη”


 

4o Αλιβεριώτικο Αντάμωμα

Ο Σύλλογος Γυναικών Αλιβερίου & Περιχώρων ετοιμάζεται για το 4ο Αλιβεριώτικο Αντάμωμα, που θα πραγματοποιηθεί στην πόλη μας, το Αλιβέρι Ευβοίας, το Σάββατο 24 Αυγούστου 2019 και σας προσκαλεί στη μεγάλη γιορτή της παράδοσης στην πόλη μας. Το Αντάμωμα θα πλαισιώνει μουσικά πενταμελής ορχήστρα, η οποία θα συνοδεύσει και το γλέντι, μετά την παρουσίαση των χορευτικών ομάδων.

Ανεξερεύνητη Κρήτη

Ανεξερεύνητη Κρήτη
 
Ο παραδοσιακός μουσικοχορευτικός σύλλογος «ΒΙΓΛΑΤΟΡΕΣ», πιστός στις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα του τόπου διοργανώνει μουσικοχορευτική παράσταση την Κυριακή 25 Αυγούστου 2019 και ώρα 20:00 στο Θέατρο Ανατολικής Τάφρου, με τίτλο «Ανεξερεύνητη Κρήτη».
 
Θα συμμετέχουν οι μουσικοί:
– Μοτάκης Γιώργος (λύρα)
– Λουφαρδάκης Μιχάλης (βιολί)
– Λενταράκης Λευτέρης (λύρα)
– Μαρινάκης Αντώνης (βιολί)
– Πιτοπουλάκης Μάνος (λαούτο)
– Δουνδουλάκης Λευτέρης (κιθάρα)
– Παπαδάκης Στέλιος (λαούτο)
– Γιαννενάκης Θοδωρής (κρουστά)
– Σταφυλαράκης Λευτέρης (ασκομπαντούρα)
– Δημητρογιαννάκης Γιάννης (ασκομπαντούρα)
– Κωνσταντουλάκης Νίκος  (ασκομπαντούρα)
 
Θα μας τιμήσουν με την παρουσία τους:
– η Παραδοσιακή Παρέα Ριζίτικου Νέας Κυδωνίας
– το Βιωματικό Μουσικοχορευτικό και Παιδαγωγικό Εργαστήρι Ρεθύμνης “Πυρρίχεια Δρώμενα”
– ο Λαογραφικός Όμιλος Χνάρης Ηρακλείου
– οι Σχολές Κρητικών χορών Καπαράκη Λασιθίου
 
Σκοπός του συλλόγου είναι η μεταλαμπάδευση της χορευτικής παράδοσης ατόφιας, με την ιστορικά μεθοδευμένη διδασκαλία των 25 κρητικών χορών αλλά και χορών από την υπόλοιπη Ελλάδα.
 
Η Κρήτη δεν είναι μόνο Γη, ουρανός και θάλασσα, με αναμφισβήτητη ομορφιά. Είναι οι άνθρωποί της, ο πολιτισμός, η μουσική, το τραγούδι, ο χορός…που την κάνουν μοναδική!
 
Σας προσκαλούμε να αφεθείτε και να απολαύσετε σκοπούς και μελωδίες από όλη την Κρήτη, υπό τον ήχο παραδοσιακών οργάνων. Χορευτές με ήθος, παράστημα, σεβασμό και αγάπη, πιασμένοι άλλοτε στους ώμους και άλλοτε στις παλάμες θα ζωντανέψουν μύθους και έρωτες σε έναν σύγχρονο κόσμο, που δεν ξεχνά τις ρίζες του…
 
Τα έσοδα της εκδήλωσης θα διατεθούν για την ενίσχυση του Φιλανθρωπικού έργου της Ιεράς Μητρόπολης Κυδωνίας και Αποκορώνου
 
Γενική Είσοδος: 10 €
Προπώληση: 5 €
Φοιτητικό: 5 €
Ανέργων: 5 €
Πολυτέκνων: 5 €
Παιδιά έως 14: 5 €
 
Προπώληση από τα μέλη του συλλόγου.

17o Παγκαλαβρυτινό Αντάμωμα 2019

Όλα είναι έτοιμα για την έναρξη του 17o Παγκαλαβρυτινού Ανταμώματος 2019 που θα γίνει  το διήμερο 16-17 Αυγούστου 2019 στις Κλειτορία και Καλάβρυτα Αντίστοιχα.  

Στις εκδηλώσεις του διημέρου θα συμμετάσχουν τουλάχιστον 17 χορευτικά συγκροτήματα με πάνω από 300 χορευτές όπου με τιςπαραδοσιακές φορεσιές τους θα κατακλύσουν τους δρόμους της Κλειτορίας και των Καλαβρύτων,κατά το διήμερο.
Σας προσκαλούμε όλους να έρθετε να παρακολουθήσετε τις εκδηλώσεις και να χορέψουμε όλοι μαζί στους ρυθμούς του 17 Παγκαλαβρυτινού Ανταμώματος.
 

Τα πανηγύρια του δεκαπενταύγουστου σε Κω-Νίσυρο.

«Δεκαπενταύγουστος». Η μεγάλη καλοκαιρινή γιορτή της Ορθοδοξίας. Το αποκορύφωμα του καλοκαιριού και σημείο αντίστροφης μέτρησης για επιστροφή στην καθημερινότητα για τους περισσότερους εγχώριους παραθεριστές και τους ξενιτεμένους που ήρθαν για λίγο καιρό από τις μακρινές τους χώρες και πόλεις στην ιδιαίτερη πατρίδα. Τα δυο μεγάλα πανηγύρια του νησιού της Κω είναι της Παναγιάς της κοίμησης στην Αντιμάχεια που γίνεται από πολύ παλιά και το πανηγύρι της Παναγιάς της Στυλλωτής στην Κέφαλο που γίνεται εδώ και περίπου είκοσι πέντε χρόνια. Παλιά γινόταν πανηγύρι και στην Παναγιά της Ζιάς αλλά αυτό έχει σταματήσει εδώ και πολλά χρόνια. Μεγαλύτερο όμως πανηγύρι από τα παραπάνω, είναι εκείνο της Παναγιάς της Σπυλιανής στην Νίσυρο, ενός μοναστηριού με πάνω από έξι αιώνες ιστορία. Μεγάλο πανηγύρι εκτός από αυτό της Σπυλιανής γίνεται και στην μονή της Παναγιάς της Κυράς κοντά στα Νικιά.

Ας πάμε όμως λίγο πίσω περίπου πενήντα χρόνια να δούμε πως γινόταν το πανηγύρι της Παναγιάς στην Αντιμάχεια.

Μετά του Σωτήρος στις 6 του Αυγούστου άρχιζαν τα νιάμερα. Πρωί και βράδυ οι νιαμερίτισσες πήγαιναν στην εκκλησία και έκαναν μετάνοιες μπροστά στην εικόνα της Παναγιάς ενώ έμεναν μέχρι αργά στην εκκλησία και έψαλαν μοιρολόγια για την χάρη της. Νιαμερίτισσες λέγονται οι γυναίκες λεύτερες και παντρεμένες που υποβάλλονται στα «νιάμερα». Νιάμερα είναι ο κόπος που καταβάλουν εκούσια και ολόψυχα κατά την διάρκεια εννέα ημερών πρωί, βράδυ κάνοντας μετάνοιες μπροστά στην εικόνα της Παναγιάς με ενδόμυχη προσευχή, νηστεία και αφοσίωση στη μορφή Της. Την παραμονή το βράδυ στις 14 του μήνα γινόταν ο εσπερινός ενώ μετά το τέλος του, έβαζαν μπροστά τα όργανα στα καφενεία της ενορίας τα οποία έπαιζαν και τα δυο βράδια, παραμονή και ανήμερα. Τα καφενεία ήταν του Αντώνη του Κατσαμούνδη, του Γιάννη του Ζουμπά και του Αντώνη του Τριτσάρη ενώ όργανα είχαν από το 1980 περίπου και μετά τα καινούρια μαγαζιά της περιοχής η ψησταριά του Νικόλα του Φώτη και η καφετέρια του Ντίνου του Καράλιαμη τα οποία βρίσκονται πιο μακριά από τα υπόλοιπα καφενεία προς το αεροδρόμιο. Το γλέντι βαστούσε μέχρι το πρωί. Το ξημέρωμα της μεγάλης γιορτής όλοι πήγαιναν στην εκκλησία και μετά το τέλος της λειτουργίας κάθιζαν για έναν καφέ η ουζάκι στα καφενεία. Κατόπιν πήγαιναν για λίγες ώρες να ταχτοποιήσουν τα ζώα του μιας και ήταν σχεδόν όλοι αγρότες και νωρίς το απόγευμα επέστρεφαν να ετοιμαστούν για το μεγάλο πανηγύρι που γινόταν στην αυλή της εκκλησίας. Εκεί η αυλή ήταν στρωμένη με τραπέζια και πάγκους για να κάτσει ο κόσμος, ενώ άρχιζαν τα όργανα από νωρίς το απόγευμα. Τα πρώτα χρόνια έπαιζαν ο Γιώργος ο Σακέλλης στο βιολί ο Παναγιώτης ο Καντούνιας και ο Γιώργος ο Κιλιμάτος στο λαούτο και αργότερα ο Νίκος ο Παππούλης στο λαούτο και ο Σαράντος ο Χαρμαντάς στο ακορντεόν. Τους μεζέδες είχε ετοιμάσει από νωρίς η επιτροπή και τα ποτά μπύρα και ρετσίνα ήταν μέσα σε βαρέλια με πάγο που έφερναν από το παγοποιείο της Κω. Το πολύ κέφι βαστούσε το γλέντι μέχρι το πρωί, με τις παρέες να παραγγέλλουν και να πληρώνουν, «ραίνουν», τα όργανα για να χορέψουν με την σειρά τους. Σήμερα γλέντι γίνεται μόνο στις 15 Αυγούστου το βράδυ στο προαύλιο της εκκλησίας αφού και τα τρία παραδοσιακά καφενεία που προαναφέραμε έχουν κλείσει.

Μοιρολόι της Παναγιάς

Το πανηγύρι της Παναγιάς της Στυλλωτής στην Κέφαλο της Κω.

Η Παναγιά Στυλλωτή, στην Κέφαλο, βρίσκεται στην περιοχή του Αγ. Θεολόγου, πριν υπάρχει χωμάτινος δρόμος που οδηγεί σε αυτήν. Από την δεκαετία του 1930-40, με βάση μαρτυρίες, πήγαινε κόσμος από την παραμονή για τον εσπερινό, διανυκτέρευε για την λειτουργία ανήμερα και μετά επέστρεφε στο χωριό. Γλέντι με όργανα δεν γινόταν παλιά, παρά μόνο οι πιστικοί(βοσκοί) τις περιοχής με τις οικογένειες τους, έβαζαν 1-2 ζώα ο καθένας και έτρωγαν μεταξύ τους. Και στην Παναγιά την Στυλλωτή πήγαιναν γυναίκες και έκανα νιάμερο μετά του Σωτήρος στις 6 του Αυγούστου που άρχιζε. Πρωί και βράδυ οι νιαμερίτισσες, μαυροντυμένες, έκαναν μετάνοιες μπροστά στην εικόνα της Παναγιάς ενώ έμεναν μέχρι αργά στην εκκλησία και έψαλλαν μοιρολόγια για την χάρη της. Νιαμερίτισσες λέγονται οι γυναίκες λεύτερες και παντρεμένες που υποβάλλονται στα «νιάμερα». Νιάμερα είναι ο κόπος που καταβάλουν εκούσια και ολόψυχα κατά την διάρκεια εννέα ημερών πρωί-βράδυ κάνοντας μετάνοιες μπροστά στην εικόνα της Παναγιάς με ενδόμυχη προσευχή, νηστεία και αφοσίωση στη μορφή Της. Στην Κέφαλο λόγω μεγάλης απόστασης του μοναστηριού από το χωριό και με δεδομένη την δυσκολία της μετακίνησης(εκείνα τα χρόνια) λίγες γυναίκες όλο το 9μέρο, αργότερα με την ευκολότερη μετακίνηση, πηγαινοερχόντουσαν καθημερινά και μόνο την παραμονή το βράδυ στις 14 του μήνα που γινόταν ο εσπερινός, ξώμεναν και έψαλαν παράκλησης και μοιρολόγια. Μέχρι και τέλη της δεκαετίας του ’80 έμεναν 9 μέρες εκεί 2 γυναίκες, αργότερα λόγο ηλικίας έμεναν κι αυτές μόνο παραμονή. Πανηγύρι με όργανα και φαγητά ξεκίνησε να γίνεται το 1994. Κάποιοι από τους οργανοπαίχτες που έπαιζαν είναι ο Θεοδόσης Παπαντωνίου (Λούπος) βιολί, Κωνσταντής Ανθούλης(Τριπαλίτης) λαούτο, Μάμμης Λευτερης βιολί, Μάμμης Νίκος λαούτο, Αλέκος Κρητικός λύρα, Παριανός Νίκος λαούτο, Κοκκαλάκης Βασιλής λύρα. Παραμονή, λόγω νηστείας, προσφέρεται ρεβυθάδα και ανήμερα κατσίκα ψημένη παραδοσιακά σε καζάνια! Στην αρχή τα ζώα τα πρόσφεραν πιστικοί, αλλά λόγω μεγάλης προσέλευσης κόσμου(5-6χιλιαδες) η επιτροπή αγοράζει τα περισσότερα! Χαρακτηριστικό στο συγκεκριμένο πανηγύρι είναι ο μεγάλος αριθμός εθελοντών οι οποίοι ξεκινούν τις εργασίες περίπου 3-4 εβδομάδες νωρίτερα.

Το πανηγύρι της Παναγιάς της Ζιας
 
Με βάση πληροφορίες από τον κ.Μάνο Πόγια αλλά και από τον κ. Αντώνη Ματθαίο γεννηθεί το 1929, ο οποίος θυμάται ότι πανηγύρι στην Παναγιά της Ζιας γινόταν σίγουρα από το 1938 και ανελλιπώς μέχρι το 1980, όπου και σταμάτησε. Από τους πρώτους οργανοπαίχτες ήταν ο Κωνσταντίνος Παπαγγελής(Κωνσταντούρη) στην λύρα και Μιχάλης Μαστρομιχάλης στο λαούτο, Στεφανής Χατζηδημητρης βιολί, Βασιλης Πολυχρόνης λαούτο. Βέβαια ακολούθησαν πολλοί οργανοπαίχτες, όπως ο Γαβρίλης Γιαλλίζης, Χριστόφορος Γιαλλίζης, Μανώλης Κεφαλιανός, Μάνος Πόγιας. Το πανηγύρι γινόταν ανήμερα της Παναγιάς και προσφερόταν φαγητό από την αδελφότητα, εδώ μαζεύονταν πιστοί από όλο το Ασφενδιού και το Πυλί μιας και ήταν η μοναδική εκκλησία που γιόρταζε και γινόταν πανηγύρι στην περιοχή τους!
 
Το πανηγύρι της Παναγιάς της Σπυλιανής.
 
Η πιο λατρεμένη Παναγιά όμως στην συνείδηση των Κώων πιστών ήταν και είναι μέχρι σήμερα η Παναγιά Σπυλιανή στην Νίσυρο, γι αυτό πολλές γυναίκες κυρίως από την Καρδάμαινα την Κέφαλο και την Αντιμάχεια αλλά και την υπόλοιπη Κω, πήγαιναν για να κάνουν νιάμερα εκεί. Ο Ηρακλής Καραναστάσης στα «Λαογραφικά της Κως» 1980 περιγράφει πως ήταν τα πράγματα τις δεκαετίες 1920-1930. Για τις γυναίκες «νιαμερίτισσες» από την Αντιμάχεια, την Καρδάμαινα, και την Κέφαλο που πήγαιναν για νιάμερα στην Νίσυρο η προετοιμασία έπρεπε να ξεκινήσει εγκαίρως ώστε την παραμονή της Μεταμόρφωσης να είναι έτοιμες για να φύγουν με το πλεούμενο που ερχόταν ειδικά από την Νίσυρο για να τις παραλάβει. Οι Κεφαλιανές πήγαιναν με ντόπιο καΐκι. Μέρες πριν την αναχώρηση τους ετοίμαζαν τα ρούχα τους και τα τρόφιμα (σησάμι, όσπρια, παξιμάδια, ελιές και διάφορα φρούτα της εποχής, όλα νηστίσιμα) που θα έπαιρναν μαζί τους για δέκα περίπου ημέρες. Φτάνοντας στην Νίσυρο ταχτοποιούνταν σε συγγενικά ή φιλικά σπίτια ή στα κελιά της εκκλησίας όσες δεν είχαν. Το βράδυ της Μεταμορφώσεως μετά τον εσπερινό, άρχιζαν τα νιάμερα και τις πρώτες μετάνοιες για να συνεχίσουν το πρωί της επομένης με πίστη και αφοσίωση. Αυτό γινόταν κάθε μέρα πρωί, βράδυ μέχρι τις 14 του μήνα, ημέρα του μεγάλου εσπερινού. Στις επτά το απόγευμα χτυπούσαν οι καμπάνες και με όλες τις τιμές και επισημότητες, παρουσία ασφαλώς του Δεσπότη γινόταν ο εσπερινός. Μετά το τέλος του, ο κόσμος όλος κατέβαινε στην «Ηλικιωμένη» την μικρή πλατεία του Μαντρακίου, για το καθιερωμένο δείπνο από νοστιμότατα ντόπια ρεβίθια.
Η γιορτινή λειτουργία και το πανηγύρι.
Το πρωί της μεγάλης γιορτής οι νιαμερίτισσες συγκεντρώνονται στην αίθουσα της μονής και συνοδεύουν το κόλλυβο της Παναγιάς στην εκκλησία. όπου η πανηγυρική λειτουργία τελείται με μεγαλοπρέπεια και τελετουργική λαμπρότητα. Μετά την λειτουργία ξεκινά η περιφορά της εικόνας όπου καταλήγει και πάλι στη πλατεία της «Ηλικιωμένης» όπου ψάλετε δέηση από τον Δεσπότη. Το μεσημέρι στον ίδιο χώρο στρώνεται το τραπέζι και αφού συν φάγουν όλοι αρχίζει το γλέντι με τα όργανα βιολί- λαούτο να παίζουν στην μέση του χορού. Το απόγευμα γίνεται το έθιμο της «κούπας» που έχει μεταφερθεί και στην Καρδάμαινα στο πανηγύρι της Παναγιάς στις 8 του Σεπτέμβρη.
Η Κούπα: Κάθε νέος παντρεμένος η ανύπαντρος οδηγεί στη θέση του μπροστάρη την αδερφή του η την γυναίκα του και όποια άλλη θέλει της προσφέρει την «κούπα» (που είναι συνήθως ένα πανέρι) και ραίνει με χρήματα τα οποία προορίζονται για το ταμείο της εκκλησίας. Έτσι τα μπροστάρια εναλλάσσονται (σε χορό σιγανό η «εμπρός» όπως τον λένε στην Νίσυρο) για πολύ ώρα μέχρι να πάρουν μέρος όλοι όσοι επιθυμούν στο ωραίο αυτό έθιμο. Μετά την «κούπα» το γλέντι συνεχίζεται ελεύθερα και με πολύ κέφι μέχρι το πρωί. Σήμερα το πανηγύρι της Παναγιάς της Σπυλιανής γίνεται κάπως διαφορετικά στην αυλή του «Ζωσιμοπούλειου» με περισσότερους προσκυνητές από τα γύρω νησιά και με ανταγωνιστικό κατά κάποιον τρόπο αυτό της Παναγιάς της Κυράς κοντά στα Νικιά. Γλέντι γίνεται και την παραμονή το βράδυ μετά τον εσπερινό, πράμα το οποίο δεν γνωρίζουμε πότε άρχισε μιας και ο Καραναστάσης δεν το αναφέρει. Οι προσκυνητές πηγαινοέρχονται από την παραμονή το απόγευμα και κθ όλη τη διάρκεια της νύχτας με τα τουριστικά πλοιάρια από την Καρδάμαινα και την Κέφαλο για λίγες όμως ώρες και επιστρέφουν. Οι νιαμερίτισσες της παλιάς εποχής δεν πηγαίνουν πια από την Κω, λιγότερες σε αριθμό, μιας και ο τρόπος ζωής έχει αλλάξει, αλλά κυρίως εξασθένιση της βαθειάς πίστης, και οι εργασιακές υποχρεώσεις δεν το καθιστούν απαραίτητο. Παρ όλα αυτά ο εσπερινός της παραμονής και η εορταστική λειτουργία παρουσία του σεβασμιότατου μητροπολίτη Κω-Νισύρου γίνονται με μεγάλη λαμπρότητα και επισημότητα ενώ το γλέντι και τα δυο βράδια έχει πολύ κέφι και η παρουσία των «Αμερικάνων» Νισύριων που μπορούν πλέον να έρχονται κάθε χρόνο δίνει ένα πολύ ιδιαίτερο τόνο.
 
Το πανηγύρι της Παναγιάς της Κυράς.

Η μονή της Παναγιάς της Κυράς βρίσκεται σε μια ερημική τοποθεσία ανάμεσα στον Εμπορειό και στα Νικιά και είναι ένα μοναστήρι του 17ου αιώνα ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και φυσικής ομορφιάς. Το πανηγύρι εκεί γίνεται την παραμονή το βράδυ στις 14 Αυγούστου μετά τον εσπερινό στην έξω μεγάλη αυλή και ανήμερα μετά το τέλος της πρωινής γιορτινής λειτουργίας στην μέσα μικρή αυλή. Το ίδιο επαναλαμβάνεται στα νιάμερα της Παναγιάς στις 22 και 23 Αυγούστου. Δεν γνωρίζουμε πότε ξεκίνησε αυτό του Δεκαπενταύγουστου αλλά σύμφωνα με τοπικές πληροφορίες σίγουρα γίνεται πριν τις αρχές του 20ου αιώνα, ενώ αυτό των νιάμερων άρχισε περίπου το 1910. Την παραμονή το βράδυ πολλοί προσκυνητές έρχονται από νωρίς για να παρακολουθήσουν τον εσπερινό ενώ όταν αρχίζει το γλέντι ο κόσμος έχει γεμίσει πλέον ασφυκτικά την μεγάλη έξω αυλή. Πολύ ιδιαίτερο χρώμα δίνει η παρουσία των εναλλακτικών νεαρών τουριστών της «παχιάς άμμου» που χορεύουν μέχρι το πρωί. Οι ντόπιοι πάντως γλεντιστές έχουν παράπονα γιατί δεν τηρούν τους κανόνες καλής συμπεριφοράς όπως την σειρά και τον σεβασμό στο μπροστάρι που παραγγέλλει για να χορέψει με την παρέα του, με αποτέλεσμα να δυσανασχετούν και να αποχωρούν νωρίς. Πολύ ωραίο είναι ωστόσο το πανηγύρι στην μέσα αυλή που αρχίζει λίγο μετά την πρωινή γιορτινή λειτουργία αφού εκεί συμμετέχουν κυρίως οι ντόπιοι και οι ξενιτεμένοι Νισύριοι και τηρούν όλους τους κανόνες που επιβάλλει το έθιμο. Το μεσημέρι γίνεται η «κούπα» και το γλέντι συνεχίζεται μέχρι αργά το απόγευμα. Τα πιο παλιά χρόνια οι γλεντιστές με τα όργανα μετέφεραν το γλέντι το βράδυ στην πλατεία του Εμπορειού.

Εκκλησίες Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Κω
1. ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΚΟΥΒΟΥΚΛΙΑΝΗ (ΕΝΟΡΙΑΚΟΣ ΝΑΟΣ ΖΙΑΣ), ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΑ «ΚΟΥΒΟΥΚΛΗ» ΖΙΑ ( ΕΝΟΡΙΑΚΟΣ ΝΑΟΣ)
2. ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ, ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ (ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ Ή ΣΚΟΡΔΑΛΛΟΥ-ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑ (ΕΝΟΡΙΑΚΟΣ ΝΑΟΣ)
3. ΚΟΙΜΗΣΗ ΘΕΟΤΟΚΟΥ (ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ ΠΥΛΙΟΥ) (ΕΝΟΡΙΑ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΥΛΙΟΥ)
4. ΚΟΙΜΗΣΗ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΜΑΡΜΑΡΙ-ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙ
5. ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ PORTO BELLO ROYAL (ΕΝΟΡΙΑ ΓΕΝΕΣΙΟΥ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΚΑΡΔΑΜΑΙΝΑΣ)
6. ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ (Diamond Deluxe Hotel)
7. ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΜΕΓΑΛΟΧΑΡΗ (ΚΟΙΜΗΣΗ ΘΕΟΤΟΚΟΥ) ΠΥΛΙ (ΕΝΟΡΙΑ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΥΛΙΟΥ)
8. ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΤΥΛΩΤΗ ΚΕΦΑΛΟΣ (ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ) (ΕΝΟΡΙΑ ΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΚΕΦΑΛΟΥ)
9. ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΥΝΤΡΙΑΝΗ (ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ) (ΕΝΟΡΙΑ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ)
10. ΠΑΝΑΓΙΑ ΕΛΕΟΥΣΑ ΖΗΠΑΡΙ(ΑΧΟΥΣΑ) (ΚΟΙΜΗΣΗ ΘΕΟΤΟΚΟΥ) (ΕΝΟΡΙΑ ΓΕΝΕΣΙΟΥ ΘΕΟΤΟΚΟΥ ΛΑΓΟΥΔΙΟΥ)

Μπροβάλετε μπροβάλετε  “Δράσεις”
Γιάννης Μαστόρος-Κυριάκος Παππούλης

Η δράση «Μπροβάλετε – Μπροβάλετε» είναι μια ιδέα πρωτοβουλία και προσπάθεια για την καταγραφή, την διάσωση και την διάδοση του λαϊκού πολιτισμού της Κω.

https://www.facebook.com/Μπροβάλετε-Μπροβάλετε-Δράσεις-2004639553156813/


KOYΡΚΟΥΤΑ ΤΗΣ ΙΜΒΡΟΥ

Στην πονεμένη αλησμόνητη Ίμβρο, είχαν κι εκεί τα δικά τους πανηγύρια.
 
Βασικά τους πανηγύρια ήταν το Κουρμπάνι στις 15 Αυγούστου και η Κουρκούτα της οποίας την αναβίωση πραγματοποιήσαμε στη Θέρμη Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο. Με φόβο λοιπόν να μη μας βρέξει έζησα εγώ. 
 
Στο εκκλησάκι του Αγίου Τρύφωνα στη θέρμη, σε ένα αλσύλλιο. Το παραδοσιακό πανηγύρι γινόταν πάντα σε εξωτερικούς χώρους δίχως τραπέζια, αλλά με στρωμένα τραπεζομάντηλα κάτω στο έδαφος. Ο καθένας έφερνε κάτι από το σπίτι του ώστε να προσφέρει την καλύτερη δυνατή φιλοξενία στον κόσμο και παράλληλα ετοίμαζαν από τις 06:00 το πρωί καζάνια όπου  έβραζαν την κουρκούτα. Στην αναβίωση υπάρχουν τραπέζια.
 
Τί είναι η κουρκούτα ? Έβραζαν γίδες κι αφού τις μαλάκωναν πολύ καλά και νοστίμιζε το ζουμί, το περνούσαν από σήτα να καθαρίσει και έβραζαν τελευταία στιγμή μέσα σε αυτό πλιγούρι. 
Μετά την θεία λειτουργία ξεκινούσε το φαγοπότι και το γλέντι. Στην αναβίωση του που έζησα εγώ στη Θέρμη Θεσσαλονίκης και είχα την τιμή να συμμετέχω τόσο χορωδιακά, όσο και χορευτικά, έκανε την λειτουργία στο εκκλησάκι του Αγίου Τρύφωνα ο Μητροπολίτης Μιλήτου Κος Απόστολος και έπειτα ξεκίνησαν οι χορωδίες , τα τραγούδια και τα χορευτικά, και έπειτα όλος ο κόσμος συμμετείχε μέχρι το απόγευμα. Μοιράστηκε σε μικρό χρονικό διάστημα η κουρκούτα που ήταν… Πεντανόστιμη, κάτι που δεν το περίμενα μιας και ήταν σε πολύ μεγάλες ποσότητες. 
 
Εύχομαι να μας αξιώσει ο Θεός και φέτος να αναβιώσουμε το υπέροχο αυτό έθιμο που δεν υπάρχει πια στην Ίμβρο μιας και η Τουρκία προσπάθησε να εξαφανίσει κάθε παράδοση ώστε να ξεχαστούν όλα. Δεν θα αφήσουμε όμως οι πατρίδες αυτές να θεωρούνται χαμένες. Είναι αλησμόνητες, όσο ζουν στο μυαλό μας και αγωνιζόμαστε για το δίκιο τεκμηριωμένα, τι μας ανήκει και δεν πέφτουμε σε πένθος.  

Άδαλης Ανδρέας


ΤΣΙΦΤΕΤΕΛΙ ΤΟ ΠΑΡΕΞΗΓΗΜΕΝΟ

Όταν ακούμε αυτή την λέξη, το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό, είναι ο χορός της κοιλιάς, τουρκάλες, φιδίσια γυναικεία  λάγνα κορμιά να λικνίζονται τινάζοντας κάθε τόσο τα στήθη τους,  αφαλούς, φερετζέδες, στολίδια, για εμάς τους  νεοέλληνες,  τραπέζια και γαρύφαλλα.
 
Το τσιφτετέλι όμως, ήταν παραδοσιακός χορός πιθανόν από τη Μικρά Ασία , την Τουρκία και διαδεδομένος σε όλα τα Βαλκάνια, όπου  χορευόταν αντικριστά και όχι μόνο από γυναίκες αλλά και από άνδρες. Ζευγάρια που χόρευαν αντικριστά  στα βήματα του μπάλου αλλά κλειστά βήματα Τριαράκια που συνηθίζουμε να το λέμε.
Οι άνδρες παίζοντας ποτηράκια και οι γυναίκες ζίλια, δίχως αυτό να αποκλείει τα ζίλια και από τους άνδρες. Βέβαια τα ζίλια παίζονται κυρίως στην Ανατολή. Σε άλλες περιοχές χορευόταν με κουτάλια. Εξαιρείται το  Σμυρναίικο τσιφτετέλι το οποίο περιέχει λικνίσματα οπότε είναι καθαρά γυναικείο. Οι κινήσεις και το ντύσιμο λοιπόν, είναι σοβαρά και αξιοπρεπή.
 
Οι μελετητές αναφέρουν ως πιθανότερο τόπο προέλευσής του την αρχαία Ελλάδα καθώς υποστηρίζουν πως πρόκειται  για τον  αρχαιοελληνικό χορό του Αριστοφάνη, τον “Κόρδακα”, δίχως όμως αυτό να είναι και απόλυτα τεκμηριωμένο.
 
Η ετυμολογία  του  πιθανόν να προέρχεται από το ότι παιζόταν σε διπλή χορδή (Τσιφτέ)-(Τέλι).  Οι μουσικοί, τοποθετούσαν τις δύο ψηλότερες χορδές του βιολιού κοντά τη μια με την άλλη και τις κούρδιζαν στην ίδια  νότα, με διαφορά μιας Οκτάβας , ώστε η μελωδία να παίζεται με οκτάβες και να ηχεί ενισχυμένη.
 
Σήμερα το τσιφτετέλι είναι γνωστό ως  χορός της κοιλιάς, όπως αναφέρουν οι περισσότεροι μελετητές ότι  η καταγωγή του ήταν από την κεντρική Ασία οπότε τον διαχωρίζουν σε ελληνικό και σε Οριεντάλ. Οι ελληνίδες δεν ξέρουν να τον χορεύουν σωστά απλά ξεβιδώνονται στα τραπέζια δεχόμενες με έπαρση ,τα λουλούδια των ανδρών.
 
Δύο πολύ γνωστά τσιφτετέλια που χορεύονται και από άνδρες και γυναίκες αντικριστά σε σωστούς χορευτικούς συλλόγους είναι :
1. Σε καινούργια βάρκα μπήκα
2. Θα σπάσω κούπες
 
Παραθέτω το ένα από τα δύο που είναι το πιο αγαπητό σε όλους, μιας και η Ελευθερία Αρβανιτάκη, κατάφερε μέσα από τις  συνεχείς διασκευές με την υπέροχη ερμηνεία της να το περάσει μέχρι σήμερα σαν δικό της τραγούδι και να το γνωρίζουν όλοι οι νέοι  λατρεύοντας  το.
 
Δυστυχώς  ένα χορευτικό που βρήκα να χορεύουν αντικριστό άντρες γυναίκες, δεν έχει καλή εικόνα και δεν μου άρεσε ο στίχος. Οπότε δεν το δημοσιεύω. Δημοσιεύω μια εκτέλεση από γυναίκες που χορεύουν παίζοντας κουτάλια
 
Επίσης δημοσιεύω ένα Σμυρναίικο τσιφτετέλι από γυναίκες αξιοπρεπέστατες, την μουσική του οποίου γελοιοποίησαν διασκευάζοντας σε ταινίες του Ταμτάκου
 
Η πιο παλιά εκτέλεση του 1907 είναι του  Λευτέρη Μενεμενλή, τελείως διαφορετική από τη δεύτερη εκτέλεση της Μαρίκας  Παπαγκίκα.  Φυσικά η Ελευθερία Αρβανιτάκη, θεωρώ ότι το απογείωσε με την οπισθοδρομική κομπανία.
 

 


Άρθρο από τον κ. Ανδρέα Άδαλη


 

ΓΙΟΡΤΗ ΜΑΥΡΗΣ ΣΤΑΦΙΔΑΣ

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σαρακινάδου, διοργανώνει στην πλατεία του Σαρακινάδου,

το ΣΑΒΒΑΤΟ 17 Αυγούστου 2019 και ώρα 9:00 μ.μ

για 19η χρονιά τη «ΓΙΟΡΤΗ ΜΑΥΡΗΣ ΣΤΑΦΙΔΑΣ»

Πρόγραμμα εκδήλωσης:
• Αναπαράσταση λιχνίσματος σταφίδας.

• Παρουσίαση παραδοσιακών χορών από: 
Ζάκυνθο, Κεφαλλονιά και Πελοπόννησο.

• Θα ακολουθήσει γλέντι με παραδοσιακή ορχήστρα με το μουσικό σχήμα Πεντάηχον / Pentaichon
Αγγελική Παρδάλη : Σαντούρι , Τραγούδι
Χάρης Λύγκος : Βιολί
Πάνος Σκουτέρης : Πνευστά, Τραγούδι
Παναγιώτης Σταθάκης : Λαούτο
Κώστας Καραμέσιος : Κρουστά

Συμμετέχουν:
Τα χορευτικά τμήματα του Π.Σ. Σαρακινάδου.
Ο Πολιτιστικός και Εξωραϊστικός Σύλλογος Αγίας Ειρήνης “το Αράκλι” από την Κεφαλλονιά.
Ο Χορευτικός Όμιλος Σκάλας Λακωνίας.

Είσοδος Ελεύθερη

ΤΣΕΣΤΟΣ Ο ΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΖΩΝΑΡΑΔΙΚΟΣ

Υπάρχουν απόψεις για τον χορό αυτό. Είναι καθαρά ελληνικός χορός της Ανατολικής Ρωμυλίας.  Έχει δύο εκδοχές.

Η μία θέλει τη λέξη να είναι παράγωγη της λέξεως κέστος ή κεστός που σημαίνει κέντημα. Οι χορευτές δηλαδή κεντούν ένα αόρατο κέντημα με τα βήματα τους.

Υπάρχει η άποψη ότι η λέξη είναι παραφθορά της “Σούστας”. 

Kαι η άποψη την οποία υποστηρίζω κι εγώ από τον δάσκαλο μου, ότι ο Τσέστος είναι ένας πολεμικός χορός, σύνθετος ζωναράδικος που με γρήγορους βηματισμούς που ακουμπά μια η μύτη του ποδιού, μια η φτέρνα όπως οι κλακέτες (άραγε πού βασίστηκαν οι δυτικοί για τις κλακέτες?) και με βηματισμούς μπρος πίσω… συμβολίζουν την Επίθεση και την οπισθοχώρηση.

Ο χορός είναι ανδρικός αλλά μπορούν να χορέψουν και οι γυναίκες σε απλά βήματα Ζωναράδικου πίσω από τους άνδρες  Ξεκινάει Ζωναράδικος και καταλήγει γρήγορος πολεμικός που χωρίζονται οι άνδρες από τις γυναίκες. Οι άνδρες τότε πιάνονται από τις ζώνες και αρχίζει ο πολεμικός χορός. 


Άρθρο του κ. Ανδρέα Άδαλη


 

ΖΟRBA THE GREEK…

Ο Γιώργης και όχι Αλέξης Ζορμπάς, ήταν το Alter Ego του Καζαντζάκη. Ένας ελεύθερος στην ψυχή άνθρωπος από τον οποίο ο συγγραφέας πήρε πολλά. Το συρτάκι του Ζορμπά, έγραψε ο Μίκης Θεοδωράκης και είναι αυτό που κλείνει την ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη. Καλή ταινία αλλά δεν μπορούσε να πλησιάσει ούτε λίγο το μεγαλείο του βιβλίου του Καζαντζάκη. 
 
Η σκηνή του τέλους με το θρυλικό συρτάκι, γυρίστηκε σε μια παραλία των Χανίων στην τοποθεσία “Σταυρός”. Την παραλία διεκδικούν δικαστικά οι συγγενείς του Ζορμπά και δικαίως θα λέγαμε. 
 
Ήταν εδώ στο Σταυρό, όταν ο Άντονι Κουήν μαζί με τον Φίλιππο Σκαραντωνάκη, ένα χορευτή από την ένωση βρακοφόρων, χόρευαν το περίφημο συρτάκι του Ζορμπά που έμελλε να κάνει διάσημη η μουσική του Θεοδωράκη και να χορεύεται μέχρι σήμερα από χιλιάδες ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Βέβαια στο βιβλίο ο συγγραφέας δεν αναφέρει καθόλου το συρτάκι. Αυτό ήταν ιδέα του Κακογιάννη και του Θεοδωράκη για τις ανάγκες τις ταινίας. Στην ίδια μουσική, γράφτηκε και ο στίχος “Στρώσε το στρώμα σου για δυο”.
 


Άρθρο του κ. Ανδρέα Άδαλη


 

ΑΓΕΡΑΝΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ , ΕΥΚΟΛΟΣ ΑΛΛΑ ΠΑΝΑΡΧΑΙΟΣ ΧΟΡΟΣ…

Δεν είναι δύσκολος χορός, Όμως το συγκινητικό είναι ότι πρόκειται για έναν πολύ αρχαίο τελετουργικό  διθυραμβικό χορό από τη Δήλο. Η πρώτη τελετουργική εκδοχή του ήταν ένας απλός σιγανός δίχως μουσική.

Αναφορά κάνει ο Πλούταρχος για πρώτη φορά πως τον χόρεψαν ο Θησέας και οι σύντροφοι του επιστρέφοντας από την Κρήτη στην Αθήνα. Συγκεκριμένα σε μια από τις στάσεις τους στο ιερό νησί της Δήλου όπου τον χόρεψαν γύρω από το βωμό του Θεού.

Ο Παριανός Αγέρανος είναι λίγο σύνθετος αφού προστέθηκαν στο πέρασμα των χρόνων βήματα και μάλιστα πηδηχτά. Ώστε στα αμυγδαλοτσακίσματα, να ακούγεται πως σπάει το αμύγδαλο. 


Άρθρο από τον κ. Ανδρέα Άδαλη.

Χορρησία…

 “Χορρησία” είναι μια λέξη που παράγεται από τα συνθετικά χορεύω+ ρήσις, βασισμένη στη λέξη παρρησία. Όπως γίνεται εμφανές, η λέξη αυτή δεν υποδηλώνει παρά την χορευτική έκφραση της κάθε προσωπικότητας με θάρρος και ειλικρίνεια. 
 
Ό,τι γεννήθηκε στο παρελθόν εξελίσσεται, προοδεύει, μετουσιώνεται. Η “παράδοση” δεν φέρει μαζί της στοιχεία για να εγκατασταθούν επιβλητικά στο παρόν ούτε για να παρουσιαστούν μιμητικά, πράγμα που τα καθιστά ξένα. Αντίθετα, έρχεται να αλληλεπιδράσει με την σύγχρονη κοινωνία και να λειτουργήσει ως εφαλτήριο μνήμης και κίνητρο αλλαγής. Εποχές και συναισθήματα συναντώνται στον κόμβο της παράδοσης και η έκβαση της συνένωσης αυτής αναδεικνύει τον πλούτο και την δυναμική του χορού. Τα βήματα του χθες μας καλούν και μας προκαλούν για δημιουργία και εξωστρέφεια. Η κίνηση απαλλαγμένη από τα δεσμά των αριθμών συνομιλεί με την μελωδία και τον ρυθμό. 
 
Για μια προσέγγιση του χορού 
ανεπιτήδευτη, πηγαία, αυθόρμητη 
σαν έναν υπόγειο έρωτα, 
σαν τα όνειρά μας.
 
Μαγιάκη Χριστίνα
 

 


 

ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΛΗΣ ΝΤΑΛΙΑΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ

Το Φραγκοκάστελο είναι ένα βενετσιάνικο κάστρο στην επαρχία των Σφακίων , όπου διαδραματίστηκε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της κρητικής ιστορίας. Πρωταγωνιστής ο Χατζημιχάλης Νταλιάνης, από το Δελβινάκι της Ηπείρου. Άνθρωπος σπουδαγμένος στην Ιταλία, που εμπορευόταν καπνό στην Τεργέστη.  Η παράδοση αναφέρει πως βαπτίστηκε χατζής στον Ιορδάνη ποταμό, σε ένα από τα ταξίδια του στους Αγίους τόπους κι έτσι προέκυψε το Χατζή- Μιχάλης.

Αφού το 1816 έγινε μέλος της φιλικής εταιρίας , ξεκίνησε τον αγώνα εναντίον των Τούρκων. Εν αρχή οργανώνει το πρώτο ελληνικό ιππικό σώμα με δική του χρηματοδότηση και εν συνεχεία προσπαθεί να βοηθήσει τον Εμίρη Μπασίρ εναντίον των Οθωμανών με την ελπίδα ότι έτσι θα αποδυνάμωνε τον τούρκικο στρατό στην Ελλάδα, κάτι που δεν το κατάφερε τελικά.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, απελευθέρωσε την Κάρυστο και πολέμησε δίπλα στον Καραϊσκάκη στη Μάχη του Φαλήρου, μετά από τις μάχες που προηγήθηκαν στην Πελοπόννησο εναντίον του Ιμπραήμ Πασά. Το 1827 τον καλούν στην Κρήτη κι εκεί αναλαμβάνει την ηγεσία των επαναστατών.

Η κρητική επανάσταση ξεκινάει λοιπόν από τα Σφακιά με επιτυχία. Στην προσπάθεια του να αντισταθεί στον Αλβανό πασά της Κυδωνίας Μουσταφά Ναϊλή πασά, που στρατοπέδευσε στις Βρύσες Αποκορώνου , στήνει ενέδρα και  στις  8 Μαΐου , με τμήμα του ιππικού και πεζών, με την συνεργασία των Μανουσογιαννάκη και Δεληγιαννάκη , σκοτώνουν 40 Τούρκους και αιχμαλωτίζουν πολλούς.

Έπειτα ο Νταλιάνης καταλαμβάνει το Φραγκοκάστελο, κατασκευάζει τρεις προμαχώνες και μένει εκεί με 500 άντρες και 100 ιππείς. Στις 17 Μαΐου, ο Μουσταφά με 8.000 πεζούς, 400 ιππείς και 6 κανόνια, φτάνει στο καψόδασος και το ξημέρωμα της 18ης Μαΐου ξεκινάει την επίθεση για μια άνιση μάχη. Τα πυρομαχικά των Ελλήνων τελειώνουν κι έτσι οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν το Φραγκοκάστελο σκοτώνοντας τους όλους. Ο Χατζημιχάλης αναγκάζεται να βγει από το φρούριο με τους ιππείς, ώστε να μπορέσουν οι υπερασπιστές στους προμαχώνες να μπουν εντός αυτού, όμως η πύλη ήταν γεμάτη νεκρούς, τόσο που έφραξε, οπότε ψάχνοντας άλλο σημείο πρόσβασης, περικυκλώθηκε από τους Τούρκους στρατιώτες. Συνεχίζοντας να πολεμάει μέχρι τελευταία στιγμή, σπάει το σπαθί του και σκοτώνεται το άλογό του. Ήταν πλέον αδύνατον να αντισταθεί κι  έτσι έπεσε νεκρός αποκεφαλισμένος. Το κεφάλι του οι Τούρκοι στέλνουν τρόπαιο στην Μουσταφά Ναϊλή πασά. Η πολιορκία συνεχίστηκε για επτά ημέρες κι έτσι στις 24 Μαΐου ο Μουσταφά ήρθε σε συμφωνία με τους υπερασπιστές του κάστρου να το παραδώσουν.

Αφού κατέστρεψε τους πύργους του κάστρου προς την ξηρά ο Μουσταφά έφυγε νικητής προσωρινά όμως , αφού 1.000 Σφακιανοί ορκίζονται εκδίκηση για το θάνατο του Χατζημιχάλη κι έτσι ακολουθεί άλλη μια μάχη κατά την οποία πέφτουν νεκροί 1.800 Τούρκοι στρατιώτες. Αναφέρουν οι Σφακιανοί πως ήταν προτιμότερο οι Έλληνες να δώσουν τη μάχη στα βουνά στις (Μαδάρες) αφού ήταν καλύτερο σημείο άμυνας και όχι στο πεδινό Φραγκοκάστελο, όμως ο Νταλιάνης ήταν άφοβος, κουζουλός πολεμιστής δίχως εμπειρία σε τέτοιο πόλεμο στα πεδινά, οπότε, έκανε λάθος να υποτιμήσει τις δυνάμεις του Μουσταφά.

Πέρασε ο καιρός και η άμμος κάλυψε τα πτώματα. Η θρησκευτική παράδοση λέει πως αν οι ψυχές δεν διαβαστούν , ζουν παγιδευμένες μεταξύ της ζωής και του θανάτου, δεν ησυχάζουν κι έτσι έφτασε η στιγμή κάποια ξημερώματα Μαΐου, κάποιοι βοσκοί και ψαράδες να δουν πάνω από τη μονή του Αγίου Χαραλάμπους, μια στρατιά από ανθρώπινες σκιές ,πεζούς και καβαλάρηδες, με όπλα και σπαθιά, να οδεύουν προς τη Θάλασσα.

Οι ντόπιοι ονόμασαν το οπτικό αυτό φαινόμενο “Δροσουλίτες” γιατί η εμφάνιση του, γίνεται μόνο με τη δροσιά της αυγής κατά το τέλος του Μάη (Τριανταφυλλά) με τις πρώτες δέκα μέρες του Ιούνη (θεριστή).  Έτσι υπέθεσαν ότι πρόκειται για τις ψυχές του Χατζημιχάλη Νταλιάνη και των πολεμιστών του. Μάλιστα κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, οι γερμανοί, έριξαν με τα πολυβόλα θεωρώντας τις σκιές αντάρτες.

Προσωπικά δεν μπορώ να πιστέψω στα φαντάσματα, όμως δεν μπορώ να διαψεύσω μια καλή μου φίλη από το Ηράκλειο, που ξημέρωσε στην παραλία του Καστελίου , προκειμένου να δει τους “Δροσουλίτες” και όντως τους είδε και μάλιστα δεν ήταν μόνη αλλά είχε και μάρτυρες φίλους  της που μπορούν να το επιβεβαιώσουν. Μάλλον πίστεψαν τόσο πολύ ότι θα δουν το φαινόμενο που πράγματι το είδαν, κάτι που ονομάζεται  Αυθυποβολή.

Ερμηνείες υπάρχουν αρκετές.

Α) Μια εξήγηση μιλάει για φαινόμενο ανωτέρου  αντικατοπτρισμού, από στρατιώτες της Λιβύης, κάτι που δεν ισχύει από η απόσταση είναι μεγαλύτερη των 40 χιλιομέτρων και οι στολές εντελώς διαφορετικές.
Β) Άλλη εξήγηση μιλάει για διάθλαση του φωτός ανάλογο με το ουράνιο τόξο.
Γ) Οι παλιοί είναι πεπεισμένοι ότι πρόκειται για φαντάσματα και αναφέρουν πως ο εγγονός του Χατζημιχάλη, Χρήστος Νταλιάνης, το 1928 απευθύνθηκε στην ΕΨΕ (εταιρία ψυχικών ερευνών) η οποία χαρακτήρισε το φαινόμενο μεταφυσικό.
Δ) Μια άλλη εξήγηση έχει σχέση με τη θέση του ήλιου που τις πρώτες δέκα ημέρες του Ιουνίου, βρίσκεται ελάχιστα πιο χαμηλά για 10 περίπου λεπτά. Σε αυτό το 10λεπτο, εξ’ αιτίας της ιδιομορφίας του εδάφους και των πολλών λόφων που σχηματίζουν οροσειρά, διακρίνεται μια κίνηση αντίθετης κατεύθυνσης των σκιών προς την ομίχλη της πρωινής δροσιάς.
Ε) Υπάρχει η άποψη ότι το φαινόμενο δημιουργείται συνήθως από την άπνοια και την υψηλή υγρασία γιατί παρόμοια φαινόμενα εθεάθησαν και σε άλλα μέρη της Κρήτης.
Στ) Υπάρχουν βέβαια και οι απόψεις ότι το φαινόμενο, παρουσιάζεται όταν φυσάει ελαφρύ νοτιαδάκι και όχι με άπνοια και υψηλή υγρασία και συνήθως τους 2 τελευταίους μήνες της Άνοιξης και καθόλου τον Ιούνιο.
Η) Οι βασικοί παρατηρητές  υπήρξαν βοσκοί και ψαράδες, μάλιστα στα Σφακιά όταν ρώτησα νέους  μου απάντησαν πως δεν έχουν δει ποτέ κάτι παράξενο, αλλά κάποιοι παππούδες 100 χρονών ισχυρίζονται ότι έχουν ζήσει το φαινόμενο αρκετές φορές.  Όλα αυτά λοιπόν ενισχύουν την άποψη ότι το φαινόμενο είναι μύθος και μάλιστα δεν είναι ο μόνος μύθος που έχουν στην Κρήτη, αφού η ιστορία της, είναι γεμάτη δεισιδαιμονίες και νεράιδες, κι αυτό της προσθέτει περισσότερη γοητεία


Άρθρο αφιέρωμα από τον κ. Ανδρέα Αδαλη.


 

ΜΟΥΣΙΚΟΧΟΡΕΥΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝ ΠΛΩ ΖΑΚΥΝΘΟ – ΚΥΛΛΗΝΗ

Χορούς και τραγούδια γέμισε το πλοίο Κεφαλονιά της Levante Ferries που εκτελούσε το δρομολόγιο Κυλλήνη – Ζάκυνθος. Η χορωδία της Φανερωμένης, ο πολιτιστικός σύλλογος «Μανώλιες» και η μαντολινάτα της Λιθακιάς συνεργάστηκαν για μια μουσικοχορευτική εκδήλωση εν πλω! Όλα αυτά με αφορμή τα 30 χρόνια παρουσίας της χορωδίας «Η Φανερωμένη» στη Ζάκυνθο. 
 
Περίπου 50 άτομα, τα οποία και συμμετείχαν στην εκδήλωση, ξεκίνησαν από τη Ζάκυνθο με το δρομολόγιο των 10.30 για να επιστρέψουν το μεσημέρι στις 13.00 ξεσηκώνοντας τους επιβάτες. 
 
Η μαντολινάτα έπαιξε καντάδες και παραδοσιακά τραγούδια, η χορωδία της Φανερωμένης τραγούδησε, ενώ μέλη του πολιτιστικού συλλόγου Μανώλιες χόρεψαν παραδοσιακούς Ζακυνθινούς χορούς και ξεσήκωσαν ντόπιους και επισκέπτες που ταξίδευαν για Ζάκυνθο. 

Ο κόσμος ενθουσιάστηκε και δεν άργησε να μπει στον χορό με αποτέλεσμα το ταξίδι να κυλήσει ευχάριστα και όλοι να γίνουν μια μεγάλη παρέα!

Όσοι συμμετείχαν στην εκδήλωση μοίρασαν και κεράσματα, μαντολάτο, παστέλι και μάντολες στους επιβάτες του πλοίου μιας και στόχος ήταν όλοι οι επισκέπτες του νησιού να γνωρίσουν τον πολιτισμό αλλά και τις γεύσεις της Ζακύνθου!

8ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥ ΧΟΡΟΥ & ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΤΜΟΥ

8ο Φεστιβάλ Παραδοσιακού Χορού & Μουσικής Πάτμου

6 – 8 Σεπτεμβρίου 2019

Υπαίθριο αμφιθέατρο Ιερού Σπηλαίου Αποκάλυψης

 

Διοργάνωση: Πνευματικό Κέντρο Δήμου Πάτμου

Συνδιοργάνωση: Δήμος Πάτμου, Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Υποστηρίζεται από την Ιερά Μονή Αγ. Ιωάννου του Θεολόγου Πάτμου

 Καλλιτεχνικοί υπεύθυνοι: Μαρία Μιχελλή & Θεολόγος Μιχελλής

 Παρουσίαση: Αριστείδης Μιαούλης

 Ώρα έναρξης εκδηλώσεων: 19:30

 Είσοδος Ελεύθερη

Το Φεστιβάλ Παραδοσιακού Χορού & Μουσικής Πάτμου έπειτα από 8 χρόνια συνεπούς παρουσίας στα πολιτιστικά δρώμενα του νησιού, αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς του πολιτισμού και της ελληνικής μουσικοχορευτικής παράδοσης και διεκδικεί τη δική του ξεχωριστή θέση στην πολιτιστική παραγωγή της χώρας.

 Η Πάτμος, το νησί που έχει χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την Unesco, με τον έντονο πνευματικό χαρακτήρα και την πλούσια πολιτιστική παρουσία του, υποδέχεται για 8η χρονιά μερικά από τα ομορφότερα δημιουργήματα της ελληνικής μουσικοχορευτικής παράδοσης.

 Το 8ο Φεστιβάλ Παραδοσιακού Χορού & Μουσικής Πάτμου θα πραγματοποιηθεί από την Παρασκευή 6 Σεπτεμβρίου έως και την Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου 2019, στο ατμοσφαιρικό υπαίθριο αμφιθέατρο του Ιερού Σπηλαίου της Αποκάλυψης, με Ελεύθερη Είσοδο.

 Καλλιτεχνικοί υπεύθυνοι είναι η Μαρία Μιχελλή και ο Θεολόγος Μιχελλής.

Η Πάτμος θα αποτελέσει σημείο συνάντησης 180 χορευτών και 30 οργανοπαικτών από διάφορες περιοχές της Ελλάδας.

Η τριήμερη μουσικοχορευτική εκδήλωση, που κάθε χρόνο προσελκύει εκατοντάδες Έλληνες και ξένους επισκέπτες, φέτος θα φιλοξενήσει 10 χορευτικές ομάδες, οι οποίες θα παρουσιάσουν επί σκηνής τα ιδιαίτερα χορευτικά και μουσικά τους ιδιώματα, τις παραδοσιακές φορεσιές, τα ήθη και τα έθιμα τους, με τη συνοδεία οργανοπαικτών εγνωσμένης δεξιοτεχνικής ικανότητας και καλλιτεχνικής αξίας.

Οι θεατές θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν ένα μουσικοχορευτικό οδοιπορικό που ξεκινά από τον Πόντο και περνά από την Προποντίδα, την Ανατολική Ρωμυλία, τη Φλώρινα, τη Θεσσαλία, την Πελοπόννησο και τα νησιά του Αιγαίου, συνθέτοντας το μωσαϊκό της ελληνικής πολιτισμικής μουσικοχορευτικής παράδοσης.

Το Φεστιβάλ περιλαμβάνει παράλληλες δράσεις, με στόχο να παρέχει στους συμμετέχοντες μία άμεση, βιωματική εμπειρία με την πολιτισμική και την μουσικοχορευτική παράδοση της Πάτμου. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πραγματοποιηθεί εργαστήριο με θέμα «Η μουσικοχορευτική παράδοση της Πάτμου», το οποίο απευθύνεται στα μέλη των χορευτικών ομάδων, που θα φιλοξενηθούν στο νησί και περιλαμβάνει εισήγηση για την τοπική πολιτισμική ταυτότητα και διδασκαλία του τοπικού χορευτικού ρεπερτορίου από την Μαρία Μιχελλή και εισήγηση του Θεολόγου Μιχελλή για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της μουσικής παράδοσης της Πάτμου.

Η ανάδειξη της πολιτισμικής ποικιλομορφίας και της καλλιτεχνικής έκφρασης, οι πολιτισμικές ανταλλαγές και η προβολή της ελληνικής μουσικοχορευτικής παράδοσης είναι οι βασικοί στόχοι του φεστιβάλ.

Σε συνδυασμό με την φροντίδα για προσφορά στο κοινό μιας ποιοτικής εκδήλωσης, το Φεστιβάλ Παραδοσιακού Χορού και Μουσικής Πάτμου εντάσσεται στα κορυφαία πολιτιστικά δρώμενα του νησιού, ενώ παράλληλα έχει αποκτήσει περίοπτη θέση ανάμεσα στα σημαντικότερα εγχώρια Φεστιβάλ του είδους του.

Οι σύλλογοι που θα λάβουν μέρος (αλφαβητικά):

  1. Ανατολική Ρωμυλία Λαογραφικός Χορευτικός Όμιλος Θεσσαλονίκης

(Χοροδιδάσκαλος: Παύλος Λιτούδης)

  1. Εκπολιτιστικός Σύλλογος Γομοστού

(Χοροδιδάσκαλος: Διογένης Οικονόμου)

  1. Λύκειο των Ελληνίδων Παράρτημα Σάμου

(Χοροδιδάσκαλος: Ελευθερία Καραγεωργίου)

  1. Πολιτιστικός Σύλλογος Θεσσαλών Φυλής «Ο Ρήγας Φεραίος»

(Χοροδιδάσκαλος: Δέσποινα Γερμόλα)

  1. Πολιτιστικός Σύλλογος Πύλου

(Χοροδιδάσκαλος: Άγης Τσακαλάκος)

  1. Πολιτιστικός Σύλλογος Ροδοχωρίου «Οι Κομνηνοί»

(Χοροδιδάσκαλος: Κώστας Βασιλειάδης)

  1. Σύλλογος Προσφύγων Ανατολικής Θράκης Αγίας Τριάδας

(Χοροδιδάσκαλος: Ιωάννης Τσαλίκης)

  1. Σχολή Χορού «Το Αλώνι»

(Χοροδιδάσκαλος: Διονύσης Τραυλός)

  1. Σωματείο Ελληνικών Παραδοσιακών Χορών «Λυγκηστές»

(Χοροδιδάσκαλος: Γιάννης Κωνσταντίνου)

  1. Χορευτικός Τομέας Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

(Χοροδιδάσκαλος: Δημήτρης Δανιηλίδης)

  • & το Μουσικό Εργαστήρι Νέων Χίου (Διεύθυνση: Θεολόγος Μιχελλής)

 

Πληροφορίες:

  • Facebook: Φεστιβάλ Παραδοσιακού Χορού και Μουσικής Πάτμου
  • patmos.gr > Πολιτιστικά Δρώμενα > Φεστιβάλ Παραδοσιακού Χορού και Μουσικής Πάτμου
  • & στην ηλεκτρονική διεύθυνση: patmosculturalcenter@gmail.com

Πολιτιστικοί σύλλογοι: Θεματοφύλακες πολιτισμού

Πολιτιστικοί σύλλογοι: Θεματοφύλακες πολιτισμού

Όλοι οι πολιτιστικοί σύλλογοι που δραστηριοποιούνται σε κάθε περιοχή διατηρούν, αναβιώνουν και αξιοποιούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Ο πολιτισμός και η πολιτιστική κληρονομιά είναι στοιχεία που χαρακτηρίζουν μια περιοχή, της προσδίδουν ιδιαίτερο γνώρισμα και την καθιστούν μοναδική. Ποιος είναι όμως ο ρόλος των πολιτιστικών φορέων στην ανάδειξη του πολιτισμού μιας περιοχής καθώς και της συνεισφοράς ιδιαίτερα των πολιτιστικών συλλόγων;

Το 1972 η έννοια της κληρονομιάς απέκτησε από την UNESCO την πολιτιστική της διάσταση, δημιουργώντας το σήμα «παγκόσμια κληρονομιά». Όντας έννοια πολυδιάστατη, αποτελεί συλλογικό κοινό αγαθό μιας ανθρώπινης ομάδας το οποίο κληρονόμησε αλλά και πρόσθεσε στοιχεία της δική της ιστορίας στο πέρασμα από τον εκάστοτε τόπο, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις να κληροδοτείται από στις επόμενες γενεές. Η πολιτιστική κληρονομιά συνίσταται σε κάθε υλικό ή άυλο που κουβαλάει τις ιστορικές μνήμες και τις αξίες της. Γι’ αυτό, άλλωστε, κρίνεται πρωταρχική η ανάγκη για προστασία, διατήρηση, διάδοση και αξιοποίηση των παραδόσεων, τα ήθη και τα έθιμα των κατοίκων αλλά και της τοπικής κοινωνίας.

Μέχρι σήμερα, η πολιτιστική κληρονομιά μαρτυρά τις ρίζες και τον ανθρώπινο πολιτισμό και γενικά τα στοιχεία εκείνα που περιγράφουν όλες τις καθημερινές εκφάνσεις της ανθρώπινης ύπαρξης και δραστηριότητας. Επιπλέον, συνοψίζεται στις πολιτισμικές εκδηλώσεις και στην αναβίωση των εθίμων με στόχο την μετάδοση της παράδοσης από γενιά σε γενιά μέσα από τις μνήμες του ιστορικού παρελθόντος. Κάθε άτομο είναι φορέας κληρονομιάς στην δική του περιοχή καθώς ο πολιτισμός κάθε κοινωνίας διατηρεί ισχυρούς τους δεσμούς μεταξύ των κατοίκων με κοινή καταγωγή μέσα από το χορό, τη μουσική και τα τραγούδια

Παράλληλα, η πολιτιστική κληρονομιά ενδυναμώνει τις ρίζες ενός λαού καθώς δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ιστορία του και στις ιστορικές του καταβολές. Σ’ αυτή βέβαια την προσπάθεια συμμετέχουν και οι θεματοφύλακες του πολιτισμού δηλαδή οι πολιτιστικοί σύλλογοι. Όλοι σχεδόν οι Σύλλογοι έχουν συνήθως ως προσδιορισμό το «πολιτιστικός» γιατί χρέος τους είναι να ελέγχουν την κάθε προσπάθεια και μορφή αλλοίωσής του πολιτισμού από παρεμβάσεις. Θα πρέπει να θεωρούν την διατήρηση της παράδοσης του τόπου, όχι μόνον ως μία διαδικασία με επαναλαμβανόμενες μιμητικές αναπαραστάσεις του παρελθόντος, ή νεκραναστάσεις παλαιών εθίμων. Η παράδοση είναι η συνείδηση της ύπαρξης του παρελθόντος μέσα στο παρόν. Η διατήρηση της παράδοσης, είναι η ανάδειξη των αξιών που η ίδια η παράδοση εμπεριέχει και η λειτουργία των αξιών σε αντιπαράθεση με την λογικής των σύγχρονων εμπορευματικών προτύπων ζωής. Η όλη προσπάθεια που πρέπει να καταβάλλουν οι πολιτιστικοί Σύλλογοι, είναι η προώθηση και της μεταλαμπάδευση στα μέλη τους αλλά και στον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο των πολιτιστικών αξιών της παράδοσης του τόπου τους, με παράλληλη ενσωμάτωση αυτών των αξιών στις νέες συνθήκες και αξίες που διαμορφώνει καθημερινά η σύγχρονη πραγματικότητα.

«Παράδοση, η μνήμη του παρελθόντος, ο οδηγός του παρόντος και η ελπίδα του μέλλοντος», όπως λένε οι μελετητές.


Επιμέλεια: Χριστίνα Παλακίδου

Γραμματέας Συλλόγου Φίλων Κρητικής Παράδοσης «Ξαστεριά» Θέρμης

Email Address : xasteriathermis@gmail.com
website url : www.xasteriathermis.blogspot.gr
YouTube: xasteriathermis
Twitter: xasteriathermis
facebook url : https://www.facebook.com/xasteriathermis
Google+: https://plus.google.com/ Σύλλογος Κρητών Θέρμης «Ξαστεριά»


 

 

Παραδοσιακό Γλέντι – Αρετή Κετιμέ – Παρασκευή 16 Αυγούστου στις Φυτείες Ξηρομέρου

Ο Πολιτιστικός & Μορφωτικός Σύλλογος Φυτειών “Ακαρνανικό Φως” σας προσκαλεί την Παρασκευή 16 Αυγούστου 2019 σ΄ενα αυθεντικό παραδοσιακό γλέντι που θα πραγματοποιηθεί στα πλαίσια των πολιτιστικών εκδηλώσεων του συλλόγου “Αύγουστος 2019”.

Συμμετέχουν οι: Αρετή Κετιμέ (τραγούδι)
Βαγγέλης Ντζούφρας( τραγούδι- λαούτο)
Γιώργος Αγγελόπουλος (τραγούδι)
Χρήστος Χάρης (κλαρίνο)
Παναγιώτης Καμζέλας (βιολί)
Βασίλης Σκουμάντζος (κρουστά)

Τηλ. κρατήσεων: 6946612652 (Τζαχρήστας Γιάννης)
6946951315 (Μήτας Κώστας) 

7ο Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών «Διαμαντής Παλαιολόγος»

Έρχεται το 7ο Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών «Διαμαντής Παλαιολόγος» με #meraki 

στις 25 – 27 Αυγούστου στο Ανοιχτό Δημοτικό Θέατρο Σκοπέλου ✔️

600 χορευτές και πάνω από 7500 θεατές δίνουν το παρόν και φέτος σε αυτή τη γιορτή πολιτισμού και παράδοσης, που ενώνει τους λαούς στο πανέμορφο νησί των Σποράδων.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στην επίσημη ιστοσελίδα του Φεστιβάλ: www.dancefestival.gr