Εν Ζακύνθω – Δημοτικά Τραγούδια και Χοροί των χωριών της Ζακύνθου

29 Ιανουαρίου 2019 · Leave a Comment 1

Εισαγωγή (από το βιβλίο)

Από μικρά παιδιά ακούγαμε από τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας ιστορίες από τα παλιά, τραγούδια λησμονημένα, μέσα από τα οποία εξέφραζαν τη θλίψη, τον πόνο, τον καημό, τη χαρά, τον έρωτα και τα όνειρά τους, και προσπαθούσαμε να δούμε, μέσα από τα μάτια τους, μια Ζάκυνθο αλλοτινή και ξεχασμένη.

Η ανάγκη σήμερα να ξαναθυμηθούμε τα τραγούδια, με τα οποία μεγάλωσαν, γλέντησαν και χόρεψαν οι προηγούμενες γενιές των Ζακυνθινών, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί επιτακτική, δεδομένου ότι αυτός ο μουσικοχορευτικός πλούτος πρέπει να παραδοθεί στις επόμενες γενιές, ώστε να μην ξεχαστεί ολότελα και, μοιραία, χαθεί.

Μα πώς να ξεχάσεις κάτι που ζει ακόμη και σήμερα; Ξεκινήσαμε το ταξίδι μας με σκοπό να ανακαλύψουμε τις μουσικές, τα τραγούδια και τους χορούς του τόπου μας, τα οποία ίσως να μην έχουν χαθεί εντελώς, αλλά απλώς παραγκωνιστεί.

Το ταξίδι αυτό, χωρίς απόλυτο προορισμό, αλλά με διαδρομή σε μνήμες και θύμισες δίχως τελειωμό, μας οδήγησε, περιπλανώμενους, στο απέραντο πέλαγος του μουσικού φάσματος του νησιού μας.

Κίνητρό μας για την καταγραφή των δημοτικών τραγουδιών και χορών της Ζακύνθου αποτέλεσε, αφενός η αγάπη μας για την πατρίδα μας και την παράδοσή της και αφετέρου η διαπίστωσή μας ότι δεν είναι δυνατόν σε ένα νησί με τόσο πλούσιο και ιδιόμορφο πολιτισμό, τα στοιχεία για τους δημοτικούς χορούς και τα τραγούδια του να είναι ελάχιστα, τόσα όσα έδειχναν οι ως τώρα καταγραφές.

Ερχόμενοι σε επαφή με άλλες περιοχές της Ελλάδας, που έχουν τεράστιο πλούτο δημοτικών τραγουδιών και χορών, σκεφτήκαμε ότι είναι αδιανόητο να σώζονται ελάχιστες πληροφορίες για τον αντίστοιχο πλούτο της Ζακύνθου, αλλά και να μην υπάρχει μια συστηματική καταγραφή του. Το γεγονός αυτό, αποτέλεσε το έναυσμα για την έρευνά μας.

Γιατί η δημοτική παράδοση είναι η ταυτότητα και οι ρίζες μας. Είναι η πυξίδα που μας δείχνει ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε και πού πάμε.

Είναι ομορφιά, μνήμη και σοφία. Έτσι, λοιπόν, με μια βιντεοκάμερα, ένα μαγνητόφωνο και ένα σημειωματάριο ανά χείρας, πραγματοποιήσαμε το δικό μας «ταξίδι», στα ορεινά, τα χωριά της Ρίζας και του Κάμπου, με σκοπό να βρούμε και να καταγράψουμε αυτά για τα οποία κανένας ποτέ δεν μιλάει είτε γιατί δεν τα γνωρίζει, είτε γιατί τα θεωρεί κτήμα του– αυτά που θέλουμε να ακούσουμε να τραγουδιούνται ξανά, αυτά που πρέπει να ακούσουν και να μάθουν οι επόμενες γενιές.

Οι καταγραφές μας ξεκίνησαν το 2011 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα:

στα ορεινά χωριά: Κερί, Αγαλά, Κοιλιωμένο, Άγιο Λέοντα, Λούχα, Γύρι, Εξωχώρα, Καμπί, Μαριές, Αναφωνήτρια, Ορθωνιές, Άνω και Κάτω Βολίμα∙

στα χωριά της Ρίζας: Λιθακιά, Μουζάκι, Παντοκράτορα, Ρωμήρη,

Λαγοπόδο, Μαχαιράδο, Βουγιάτο, Λαγκαδάκια, Φιολίτη, Γαλάρο, Άγιοι

Πάντες, Αγία Μαρίνα (Φαγιά), Σκουληκάδο, Άγιο Δημήτριο, Καλλιθέα (Κούκεσι), Πηγαδάκια και Καταστάρι∙

στα χωριά του Κάμπου: Γαϊτάνι, Σαρακινάδο, Βανάτο, Άγιο Κήρυκο, Καληπάδο, Άνω και Κάτω Γερακαρίο,

καθώς και στα χωριά: Βαρρές, Πλάνο, Ρόιδο, Καλαμάκι, Αργάσι.

Επιπροσθέτως, αντλήσαμε πληροφορίες από κατοίκους της Χώρας.

Κατά την έρευνα που πραγματοποιήσαμε στα παραπάνω χωριά με επιτόπιες καταγραφές, αναζητώντας ξεχασμένα τραγούδια, λησμονημένους χορούς και ιστορίες του παρελθόντος, ανακαλύψαμε μια άγνωστη πλευρά του νησιού, σκαλίζοντας τις μνήμες των παππούδων και των γιαγιάδων μας.

Οι κάτοικοι των περιοχών που επισκεφθήκαμε, τηρούν και σέβονται τα πατροπαράδοτα ήθη και έθιμά μας, γιατί τα θεωρούν πολύτιμα. Διέσωσαν τα δημοτικά τραγούδια και τους σκοπούς της Ζακύνθου, μεταδίδοντάς τα προφορικά από τη μία γενιά στην άλλη. Δεν έχουν ξεχάσει ακόμα την αυθεντική έννοια της φιλοξενίας, εφόσον μας υποδέχτηκαν στα σπίτια τους, μας εμπιστεύτηκαν και μας ταξίδεψαν στον μαγικό τους κόσμο. Και εμείς τους ακολουθήσαμε σε αυτό το συγκινητικό και υπέροχο ταξίδι.

Έτσι, λοιπόν, περιπλανηθήκαμε αναζητώντας τη λησμονημένη μουσικοχορευτική παράδοση του τόπου μας, σε γραφικές γειτονιές, από χωριό σε χωριό, από σπίτι σε σπίτι, βιώνοντας όμορφες εικόνες που θα μείνουν παντοτινά χαραγμένες στη μνήμη και την ψυχή μας. Γνωρίσαμε υπέροχους και αγνούς ανθρώπους, που μας μύησαν σε έναν συναρπαστικό κόσμο, με τις υπέροχες φωνές τους όταν τραγουδούσαν, την ανεπιτήδευτη χάρη όταν χόρευαν και το απύθμενο πάθος με το οποίο έπαιζαν μουσική. Ο χορός, η μουσική και το τραγούδι πηγάζουν από την ψυχή τους, ενώ η μελωδία και ο ρυθμός κυλούν στο αίμα τους.

Ανακαλύψαμε άγνωστες ιστορίες για χορούς και τραγούδια και, νοητά, το ταξίδι πίσω στον χρόνο ζωντάνευε, καθώς απλά κοιτάζαμε αυτούς τους ανθρώπους στα μάτια.

Κατά τη διάρκειά της έρευνάς μας, καταγράψαμε περισσότερα από εξακόσια πενήντα δημοτικά τραγούδια με τις παραλλαγές τους, περίπου τριάντα σκοπούς, καθώς και δεκαέξι χορούς. Από την πλούσια αυτή συλλογή δημοσιεύονται στην ανά χείρας έκδοση, τριάντα τρία τραγούδια, έξι σκοποί και δέκα χοροί, που περιλαμβάνονται σε δύο ψηφιακούς δίσκους (τα τραγούδια και οι μελωδίες) και σε ένα DVD (οι χοροί), ως ένα ελάχιστο δείγμα του πλούτου που υπάρχει.

Θα ακολουθήσουν και άλλες εκδόσεις και ηχογραφήσεις, ώστε να διασωθεί και να προβληθεί η τοπική δημοτική, μουσικοχορευτική μας παράδοση.

https://dancesongszakynthos-book.blogspot.com/

Οπισθόφυλλο

Με το βιβλίο αυτό, καρπό συστηματικής έρευνας επτά χρόνων, αποδεικνύεται η σύγχρονη παρουσία του δημοτικού τραγουδιού στα χωριά της Ζακύνθου.

Βιντεοσκοπήθηκαν και μαγνητοσκοπήθηκαν οι μαρτυρίες Ζακυνθινών, κυρίως μεγάλης ηλικίας, που με τρόπο πολλές φορές συγκλονιστικό αφηγήθηκαν, τραγούδησαν και χόρεψαν μπροστά στην κάμερα. Έτσι συλλέχθηκαν εκατοντάδες δημοτικά τραγούδια, πολλά από τα οποία συναντώνται μόνο στο νησί. Επίσης καταγράφηκαν χοροί πανελλήνιοι, όπως χορεύονται κατά την τοπική παράδοση, εγχώριες παραλλαγές τους, καθώς και καθαρά ζακυνθινοί.

Μέσα από την επιστημονική αξιολόγηση αυτού του υλικού, την ανάλυση και τη διαχείρισή του από τους συγγραφείς, επιλέχτηκαν 40 αντιπροσωπευτικά τραγούδια σεδύο CD και 29 αρχεία με δημοτικούς χορούς σε ένα DVD, που για πρώτη φορά φωτίζουν το καθαρά λαϊκό έδαφος πάνω στο οποίο άνθισε μια ως τώρα αγνοημένη αλλά πολύ σημαντική πλευρά του ζακυνθινού πολιτισμού.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον άνθρωπο, που αφουγκράστηκε το μεράκι μας, μοιράστηκε μαζί μας την αγάπη του για το τόπο μας και μας στήριξε έμπρακτα για την υλοποίηση αυτής της έκδοσης. Σε ευχαριστούμε

από καρδιάς κύριε Γιώργο Θεοδόση.

Η παρούσα έκδοση πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία των LEVANTE FERRIES και 11 8 80. 


Έρευνα-Καταγραφή-Παραγωγή:  Διονύσης Π. Αρκαδιανός –Μαρίνος Δ. Γιαννούλης

Μουσική επιμέλεια: Ανδρέας Σταμίρης

Επιμέλεια έκδοσης: Ντιάνα Χαϊκάλη-Χειμαριού – Σπύρος Καρυδάκης

Εξώφυλλο-Σελιδοποίηση: Εριφύλη Αράπογλου

 


Πληροφορίες:

 6977907289 – 6979238119

email: enzakyntho@gmail.com


Διονύσης Π. Αρκαδιανός – Μαρίνος Δ. Γιαννούλης


Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

four × one =