Η ΙΚΑΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ ΤΗΣ

Τα γλέντια της Ικαρίας είναι πλέον από τα πιο ξακουστά και πολυδιαφημσμένα, Κάθε χωριό έχει το δικό του πανηγύρι που ο εκάστοτε σύλλογος του ,διοργανώνει και φροντίζει τα τραπέζια, το κρασί , το κρέας και όλα τα υπόλοιπα . πολύς είναι ο κόσμος που οικειοθελώς προσφέρει βοήθεια ενώ τα χρήματα μαζεύονται για κοινωφελείς σκοπούς. Οι Ικαριώτες είναι ευαίσθητοι άνθρωποι, φιλόξενοι, μαγειρεύουν τέλεια ακόμα και στα πιο τουριστικά μαγαζιά. Ακόμα κι εκεί θα φάει ο επισκέπτης καλό σπιτικό φαγητό σε μεγάλη μερίδα. Παλιότερα δεν υπήρχε μεγάλη συμμετοχή της νεολαίας όμως τώρα χάρη στην τηλεόραση και τη διαφήμιση αλλά και το διαδίκτυο, έγινε ένα από τα πιο διάσημα νησιά που οι νέοι αγαπούν και αυτό δίνει ελπίδα ώστε η παράδοση να συνεχιστεί και στις νέες γενιές .

Οι ντόπιοι και μεγαλύτεροι σε ηλικία αποφεύγουν συνήθως τα μεγάλα πανηγύρια λόγω πολυκοσμίας, και αρκούνται στα χωριά στα σπιτικά γλέντια που είναι και πιο αυθεντικά. Οι νέοι βέβαια που δεν έχουν πρόβλημα  προκειμένου να χορέψουν και να διασκεδάσουν, μπορεί να στριμωχτούν  σε μικρούς χώρους μια και τους αρέσει περισσότερο  το νταβαντούρι.

The feast of Lagkada on the day of the Assumption of Virgin Mary in the island of Ikaria, Greece on August 15, 2018. / Το πανηγύρι της Λαγκάδας ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου στην Ικαρία, 15 Αυγούστου 2018.

Ο ΙΚΑΡΙΩΤΙΚΟΣ

Η Ικαρία διαθέτει ντόπιους οργανοπαίχτες που παίζουν τον Ικαριώτικο στις διάφορες παραλλαγές του. Ο πιο γνωστός είναι ο Παλαιός Ικαριώτικος ή Ραχιώτικος), που δεν έχει στίχο, είναι αργός και εύκολος στα βήματα του, που με αυτή την υπέροχη εισαγωγή ο κόσμος σηκώνεται αμέσως  να χορέψει.  Σε κάθε χωριό υπάρχει μια παραλλαγή του Ικαριώτικου. Ο πιο λανθασμένος εμπορικός Ικαριώτικος είναι αυτός ο γρήγορος που διασκεύασαν ο Κονιτόπουλος με τον Πάριο << Χρόνια και χρόνια τώρα τριγυρνώ, σαν πουλί περιπλανώμενο>> Με την πρώτη δοξαριά ξεσηκώνονται και όσοι γνωρίζουν αλλά και όσοι θέλουν να μάθουν. Ο παλαιός ικαριώτικος πέρασε με τα χρόνια και έγινε πιο σύνθετος σε βήματα και φιγούρες και με στίχο γνωστό ως   << Συμπεθέρα>>. Αναφέρεται σε ένα ζευγάρι που δεν μπόρεσε ποτέ να συναντηθεί  << Άι κακό βρε συμπεθέρα, που δεν ήρθες τη Δευτέρα, ήρθες μόνο το Σαββάτο που’ ταν όλα άνω κάτω.>> Στον Άγιο Κήρυκο παίζεται και ο φαναριώτικος ή φαναρίτικος, που έχει εντελώς διαφορετική μελωδία.

Ο Ικαριώτικος λοιπόν ακούγεται περίπου 15 φορές σε όλα τα πανηγύρια. Το γλέντι ξεκινάει με παραδοσιακά κομμάτια της Ικαρίας και διάφορά τραγούδια των  Κυκλαδίτικων νησιών,  για να μπει ο κόσμος στο κλίμα, όμως μόλις αρχίσουν να δείχνουν την ανυπομονησία τους , μπαίνει ο πρώτος Ικαριώτικος. Στην συνέχεια ανάλογα με το ορχηστρικό  σχήμα, μπορεί να παιχτούν βαλς, ταγκό, σέρβικα και απτάλικα ζεϊμπέκικα. Κάθε μισή ώρα όμως μπαίνει και ένας Ικαριώτικος. Παλιότερα τα Ικαριώτικα κομμάτια ήταν μόνο δέκα –δεκαπέντε μα τώρα προστέθηκαν και κρητικά γιατί ο κόσμος θέλει να χορέψει κι άλλα, όμως δεν απομακρύνονται από την παράδοση.

Ο ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ

Η μυθολογία αναφέρει πως ο Διόνυσος γεννήθηκε στην Ικαρία και δεν είναι καθόλου τυχαίο πως στο πανηγύρι του Αϊ Γιάννη του Κλείδωνα που πηδούν και τις φωτιές, χορεύουν και πίνουν με ένα στεφάνι καμωμένο από κληματόφυλλα στο κεφάλι.

Feast at Lagadas in Ikaria island, Greece, on August 15, 2015. / Πανηγύρι στην Λαγκαδά Ικαρίας, στις 15 Αυγούστου, 2015

Οι Ικαριώτες είχαν πάντα ιδιαίτερο τρόπο ζωής και ξεχωριστή κουλτούρα. Κρύβονταν τα παλιά τα χρόνια από τους πειρατές για αυτό κυκλοφορούσαν πιο πολύ τη νύχτα και πολλές φορές κρύβονταν σε σπίτια μέσα στο έδαφος. Οι περισσότεροι κάνουν αγροτική ζωή και είναι γνωστό ότι το μεγαλύτερο ποσοστό τους ανήκει στο ΚΚΕ<< Κόκκινο βράχο>> Όπως το αναφέρουν. Ήταν τόπος εξορίας και εκεί ο Θεοδωράκης έγραψε το τραγούδι<< Βράχο, Βράχο τον καημό μου >> Πολλοί ήταν εκείνοι που επέστρεψαν μετά από χρόνια για να δουν τα σπίτια των γονιών τους και να γνωρίσουν τους συγγενείς τους. Σαν άνθρωποι είναι φιλόξενοι, με πολλές δυσκολίες γιατί δυσκολεύονται στη φιλοξενία λόγω πληθώρας του κόσμου, όμως αυτή η δυσκολία δεν είναι αισθητή.

Feast at Lagadas in Ikaria island, Greece, on August 15, 2015. / Πανηγύρι στην Λαγκαδά Ικαρίας, στις 15 Αυγούστου, 2015

Η γνωστή σε όλους μακροζωία των Ικαριωτών δεν υπάρχει πια και είναι κάτι που μου το επιβεβαίωσε η φίλη μου και μεγάλη ικαριώτισσα τραγουδίστρια Ελευθερία Αρβανιτάκη<<Ανδρέα μη πιστεύεις τέτοια πράγματα,τώρα επηρεασμένοι από την υπόλοιπη Ελλάδα, τραβάνε κουπί και οι νέοι και οι ηλικιωμένοι. Τώρα υπάρχει το άγχος που σκοτώνει.>> Όμως η μακροζωία οφειλόταν σε άλλους παράγοντες. Οι Ικαριώτες καλλιεργούν τα δικά τους λαχανικά και φρούτα και τρέφονται υγιεινά. Ιδιαίτερη θέση βέβαια στην ικαριώτικη παράδοση έχει το κρασί, ο λεγόμενος πράμνειος οίνος, αφού σύμφωνα με τη μυθολογία ο Διόνυσος εδώ φύτεψε τα πρώτα του κλήματα με τα οποία γίνονταν τα διονυσιακά γλέντια. Όμως μη γελιέστε, το Ικαριώτικο κρασί δεν είναι και ότι πιο αξιόλογο. Έχω δοκιμάσει καλύτερα. Αυτό που λάτρεψα είναι η τοπική τους μπύρα <<Ικαριώτισσα>> με τη δυνατή ψημένη γεύση και το υπέροχο άρωμα που είναι και λίγο ακριβή,αφού το μισό λίτρο σε μια καφετέρια ή ταβέρνα φτάνει τα 4-5 ευρώ.

Μια δημοσιότητα  για τη νύχτα που γίνεται μέρα που έχει κουράσει πολύ και συνεχώς ανακυκλώνεται είναι η φήμη για τα ωράρια, κάτι που ισχύει μόνο σε ένα ορεινό χωριό  του νησιού. στις Ράχες, από όπου και κατάγεται ο παλαιός Ικαριώτικος. Εκεί είναι το μόνο χωριό που η νύχτα γίνεται μέρα και δεν υπάρχει ρολόι.  Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει μια χαλαρότητα στο νησί αλλά κυρίως στη Βόρεια πλευρά, και  σε φυσιολογικά πλαίσια.

ΤΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ

Το πρώτο πανηγύρι της χρονιάς είναι το Φεβρουάριο στη γιορτή του Αγίου Χαραλάμπους στον Κάλαμο. Ακολουθεί το πανηγύρι της Αγίας Ειρήνης και έπειτα του Αγίου Ισιδώρου στις 14 Μαΐου σε όμορφο μέρος στο βουνό.  Ξεχωριστό είναι αυτό στις 29 Ιουνίου στη γιορτή των Αγίων Αποστόλων στο Πέζι. Μετά από μια μικρή παύση, έρχεται η 17 Ιουλίου όπου γιορτάζεται η Αγία Μαρίνα και η απελευθέρωση της Ικαρίας. Στις 26 ακολουθεί η γιορτή της Αγίας Παρασκευής στο Πετροπούλι. Κάθε χρόνο μπορεί να γίνουν και 80 πανηγύρια. Τους περισσότερους επισκέπτες και ειδικά νέους συγκεντρώνει το πανηγύρι του Άι Γιάννη του Κλείδωνα στις 24 Ιουνίου και όπως είπαμε είναι ιδιαίτερα διονυσιακό. Το πιο ξακουστό είναι αυτό στις Λαγκάδες τον δεκαπενταύγουστο, τόσο μέσα από τις διαφημίσεις, όσο και από το youtube.

Ικαριά μου, Ικαριά μου…(Καλοκαιράκι στην Ικαριά)

Καλοκαιράκι στην Ικαριά, μεσ’ το νησάκι , θα’ ρθω ξανά.

Το πρωί στο Γιαλισκάρι και το βράδυ με φεγγάρι,

με ικαριώτικο κρασάκι και με τα βιολιά

 

Ικαριά μου, Ικαριά μου, αχ! Η αναρχική καρδιά μου

Και σ’ αυτό το πανηγύρι αχ!

Πρώτη το χορό θα σύρει σ’ όλα τα νησιά, σ’όλα τα νησιά

 

Καλοκαιράκι στην Ικαριά, με το βαρκάκι για τ’ ανοιχτά

Μαγγανίτη και Φραντάτο, θα τα κάνω άνω κάτω,

Μ’όλη την τρελοπαρέα αχ! Και με τα βιολιά και με τα βιολιά


Άρθρο του. κ. Ανδρέα Άδαλη



Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

19 − nine =