Το έθιμο του «Μάρτη»

1 Μαρτίου 2018 · Leave a Comment 1

Ο «Μάρτης» ή «Μαρτιά» είναι ένα παμπάλαιο έθιμο εξαπλωμένο σε όλα τα βαλκάνια, λόγω της υιοθέτησής του από τους Βυζαντινούς, οι οποίοι και το διατήρησαν. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια, επειδή οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων συνήθιζαν να δένουν μια κλωστή, την «Κρόκη», στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.

Την τελευταία ημέρα του Φλεβάρη φιάχνεται ο «Μάρτης». Πρόκειται για ένα βραχιολάκι από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή. Συμβολικά το λευκό και το κόκκινο χρώμα το συναντάμε συχνά στη δεισιδαιμονία όταν είναι να αποτρέψουμε κάποιο κακό.

Σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες, την 1η  του Μάρτη, οι μητέρες το φορούν στον καρπό  των παιδιών τους σαν βραχιόλι ή ως δαχτυλίδι στα δάχτυλα για «να μην τα κάψει ο ήλιος»,  «μην τα μαυρίζει ο ήλιος» και να  «μην τα πιάνει το μάτι». Επίσης, σε κάποιες περιοχές φοριέται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σαν δαχτυλίδι για να «μην σκοντάφτει» ο κάτοχός του.

 Ο «Μάρτης» λέγεται  πως προφυλάσσει από ασθένειες, κουνούπια, ψύλλους και γενικά απομακρύνει και άλλα κακά ή αρρώστειες.

Τον «Μάρτη» τον φορούν μέχρι και τις 31 Μαρτίου. Έπειτα, όταν δουν το πρώτο χελιδόνι τον βγάζουν και τον  αφήνουν  πάνω στις τριανταφυλλιές ή στα κεραμίδια των σπιτιών   για να τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους. Διαφορετικά τον καίνε με το «Αναστάσιμο» φως το Πάσχα.

Τέλος, ο Μάρτιος πήρε το όνομα του από το λατινικό όνομα του θεού Άρη (Mars). Είναι ο πρώτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου και αντιστοιχεί με τον Ελαφηβολιώνα των Αρχαίων Ελλήνων. Μέσα στις παραδόσεις και τις παροιμίες που έπλασε ο λαός, ο μήνας Μάρτης  αναφέρεται ως  Ανοιξιάτης, Γδάρτης, Παλουκοκάφτης Κλαψομάρτης, Πεντάγνωμος , Βαγγελιώτης (λόγω της γιορτής του Ευαγγελισμού), Φυτευτής, κ.α.

 «Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκάφτης,
τα παλιά παλούκια καίει, τα καινούργια ξεριζώνει».

Καλό Μήνα!!!

Ζαρκοδήμου Θωμαή

Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής

 Τελειόφοιτη Μ.Π.Σ. Ανθρωπολογίας – Λαογραφίας του Χορού


Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

18 + twelve =

loading...