Όταν ακούμε αυτή την λέξη, το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό, είναι ο χορός της κοιλιάς, τουρκάλες, φιδίσια γυναικεία  λάγνα κορμιά να λικνίζονται τινάζοντας κάθε τόσο τα στήθη τους,  αφαλούς, φερετζέδες, στολίδια, για εμάς τους  νεοέλληνες,  τραπέζια και γαρύφαλλα.
 
Το τσιφτετέλι όμως, ήταν παραδοσιακός χορός πιθανόν από τη Μικρά Ασία , την Τουρκία και διαδεδομένος σε όλα τα Βαλκάνια, όπου  χορευόταν αντικριστά και όχι μόνο από γυναίκες αλλά και από άνδρες. Ζευγάρια που χόρευαν αντικριστά  στα βήματα του μπάλου αλλά κλειστά βήματα Τριαράκια που συνηθίζουμε να το λέμε.
Οι άνδρες παίζοντας ποτηράκια και οι γυναίκες ζίλια, δίχως αυτό να αποκλείει τα ζίλια και από τους άνδρες. Βέβαια τα ζίλια παίζονται κυρίως στην Ανατολή. Σε άλλες περιοχές χορευόταν με κουτάλια. Εξαιρείται το  Σμυρναίικο τσιφτετέλι το οποίο περιέχει λικνίσματα οπότε είναι καθαρά γυναικείο. Οι κινήσεις και το ντύσιμο λοιπόν, είναι σοβαρά και αξιοπρεπή.
 
Οι μελετητές αναφέρουν ως πιθανότερο τόπο προέλευσής του την αρχαία Ελλάδα καθώς υποστηρίζουν πως πρόκειται  για τον  αρχαιοελληνικό χορό του Αριστοφάνη, τον “Κόρδακα”, δίχως όμως αυτό να είναι και απόλυτα τεκμηριωμένο.
 
Η ετυμολογία  του  πιθανόν να προέρχεται από το ότι παιζόταν σε διπλή χορδή (Τσιφτέ)-(Τέλι).  Οι μουσικοί, τοποθετούσαν τις δύο ψηλότερες χορδές του βιολιού κοντά τη μια με την άλλη και τις κούρδιζαν στην ίδια  νότα, με διαφορά μιας Οκτάβας , ώστε η μελωδία να παίζεται με οκτάβες και να ηχεί ενισχυμένη.
 
Σήμερα το τσιφτετέλι είναι γνωστό ως  χορός της κοιλιάς, όπως αναφέρουν οι περισσότεροι μελετητές ότι  η καταγωγή του ήταν από την κεντρική Ασία οπότε τον διαχωρίζουν σε ελληνικό και σε Οριεντάλ. Οι ελληνίδες δεν ξέρουν να τον χορεύουν σωστά απλά ξεβιδώνονται στα τραπέζια δεχόμενες με έπαρση ,τα λουλούδια των ανδρών.
 
Δύο πολύ γνωστά τσιφτετέλια που χορεύονται και από άνδρες και γυναίκες αντικριστά σε σωστούς χορευτικούς συλλόγους είναι :
1. Σε καινούργια βάρκα μπήκα
2. Θα σπάσω κούπες
 
Παραθέτω το ένα από τα δύο που είναι το πιο αγαπητό σε όλους, μιας και η Ελευθερία Αρβανιτάκη, κατάφερε μέσα από τις  συνεχείς διασκευές με την υπέροχη ερμηνεία της να το περάσει μέχρι σήμερα σαν δικό της τραγούδι και να το γνωρίζουν όλοι οι νέοι  λατρεύοντας  το.
 
Δυστυχώς  ένα χορευτικό που βρήκα να χορεύουν αντικριστό άντρες γυναίκες, δεν έχει καλή εικόνα και δεν μου άρεσε ο στίχος. Οπότε δεν το δημοσιεύω. Δημοσιεύω μια εκτέλεση από γυναίκες που χορεύουν παίζοντας κουτάλια
 
Επίσης δημοσιεύω ένα Σμυρναίικο τσιφτετέλι από γυναίκες αξιοπρεπέστατες, την μουσική του οποίου γελοιοποίησαν διασκευάζοντας σε ταινίες του Ταμτάκου
 
Η πιο παλιά εκτέλεση του 1907 είναι του  Λευτέρη Μενεμενλή, τελείως διαφορετική από τη δεύτερη εκτέλεση της Μαρίκας  Παπαγκίκα.  Φυσικά η Ελευθερία Αρβανιτάκη, θεωρώ ότι το απογείωσε με την οπισθοδρομική κομπανία.
 

 


Άρθρο από τον κ. Ανδρέα Άδαλη


 


Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

one × 5 =