Χορός «Σόφκα» … κληροδότημα της Γρίβας στον Πολιτισμό !

17 Ιουλίου 2018 · Leave a Comment 1

Η πολιτιστική μας παράδοση, βγήκε από την ίδια τη ζωή. Καθημερινές, απλές  ιστορίες αγάπης, έρωτα, χαράς και πόνου γνέθουν το Μωσαϊκό της μετέπειτα πολιτισμικής μας ταυτότητας.

Οι ιστορίες αυτές μπορεί να πάρουν διάφορες μορφές. Να γίνουν ένα υφαντό, ένα φόρεμα, μια αστεία ή λυπητερή ιστορία, μια παροιμία, ένα χωρατό που θα μας διασκεδάζει, κάτι «Σοφό» να μας δείξει τον δρόμο όταν χαθούμε, ένα τραγούδι … ακόμα ακόμα ένας Χορός !

Έτσι, μέσα από ένα καθημερινό γεγονός, μιας απλής και καθημερινής κοπέλας, της Σοφίας, ξεκινά η πορεία ενός από τα λαμπρότερα χορευτικά τραγούδια, πού χάρισε η παράδοση της Γρίβας, στην Μακεδονίας μας και την παράδοση της. Στόμα με στόμα κυκλοφορούσε το πάθημα της Σοφίας. Ολόκληρη η Μακεδονία μας, το έμαθε. Την συμπόνεσαν. Ενστερνίστηκαν τον τρόπο που την αγκάλιασε η οικογένεια της, προσφέροντάς της αγάπη και θαλπωρή. Ανέδειξε, τα υψηλότερα των ηθών, κι ενός τρόπου ζωής που οι άνθρωποι θέλαν να εντάξουν και στην δική τους ζωή.

Αποδέχτηκαν την «Γριβιώτικη ματιά » στον τρόπο, επίλυσης των προβλημάτων. Μια «Ματιά» αγάπης, κατανόησης και συμπαράστασης. Κάτι δύσκολο για την κριτική της εποχής εκείνης. Η Σοφία, κατάφερε να συγκινήσει πολλούς και στο τέλος, η αγάπη του κόσμου την… Χόρεψε. Χορός που χορεύεται από όλους τους πολιτιστικούς συλλόγους, εδώ και 80 χρόνια , στην χερσόνησο του Αίμου !

Χορευτές του Πολιτιστικού Συλλόγου Γρίβας, με τις παραδοσιακές φορεσιές του χωριού !

Η πραγματική Ιστορία του Χορού :
Στις πρόποδες του Πάικου, στην επαρχία Παιονίας, στην Μακεδονία μας, υπάρχει το Ιστορικό κεφαλοχώρι της Γρίβας. Ένα χωριό που κατοικείται από το 817 μ.χ.  Εκεί, ζούσε μια κοπέλα, η Σοφία, κόρη του Κωνσταντίνου και της Μαρίας Δήμκου (γεν. 1905). Τα βάσανά της αρχίζουν όταν καταλαβαίνει ότι είναι έγκυος, χωρίς να είναι παντρεμένη. Προσπαθώντας να κρύψει την κατάστασή της προφασίζεται ότι είναι άρρωστη. Προσπάθησε να κρατήσει την “αδιαθεσία” της μακριά από τους γονείς της, από φόβο για τις επικείμενες συνέπειες.
Βλέποντας ο πατέρας της όμως ότι δεν καλυτερεύει, αποφασίζει να την πάει στη Γουμένισσα, στον Γιατρό.
Έτσι … αρχίζει η πλοκή !

1925, Φορεσιές ρουσουλιές και αλά τουρκα

Αποσπάσματα αφήγησης της Ιστορία της, σε έμμετρη νοηματική μετάφραση, που δημιούργησε την βάση της μουσικής και το χορό :
1) Σήκω να πάμε, Σοφία μπαμπάκα μου (1), στην Γουμένισσα Ωχ αμάν αμάν, Σοφία μπαμπάκα μου, στην Γουμένισσα
2) Στην Γουμένισσα, μπαμπάκα μου, στόν γιατρό Ωχ αμάν αμάν, Σοφία μπαμπάκα μου, στόν Γιώργο Ρούσση.
3) Αυτός να μάς πεί, Σοφία μπαμπάκα μου, ποιά η αρρώστεια σου Ωχ αμάν αμάν, Σοφία μπαμπάκα μου, ποιά η αρρώστεια σου
4) Πες μου, Γιώργο στον Θείο (1), την αρρώστια της Σοφίας Ωχ αμάν αμάν, Γιώργο στόν Θείο, την αρρώστια της Σοφίας
5) Η αρρώστια της Σοφίας, αγαπητέ θείο Ντίνο, είναι που έχει παιδί Ωχ αμάν αμάν, αγαπητέ θείο Ντίνο, είναι γιατί έχει παιδί
6) Αγόρασέ μου αγόρασέ μου, αγαπητέ πατέρα, γκρί φόρεμα Ωχ αμάν αμάν, παρδαλή ζακέτα, για Νέα κοπέλα
7) Δεν σε ομορφαίνει, Σοφία μπαμπάκα μου, η παρδαλή ζακέτα Ωχ αμάν αμάν, Σοφία μπαμπάκα μου, το γκρί φόρεμα
8) Εσένα σε ομορφαίνει, Σοφία μπαμπάκα μου, το όμορφο φόρεμα Ωχ αμάν αμάν όμορφο φόρεμα από τη Μπάπτα Λιτάρκα  (2) .

Το Μωρό που Γεννήθηκε, ήταν ο  γιός της Κωνσταντίνος. Στην συνέχεια η Σοφία απέκτησε άλλα 5 παιδιά. Το Θεόδωρο, την Μαρία, τον Ευάγγελο, την Ιφιγένεια και την Ελευθερία.
Απεβίωσε στις 20-4-1988 και ενταφιάζεται στο Κοιμητήριο του Ι.Ν Αγίου Αθανασίου  Γρίβας.

Υπόμνημα :
(1) … συνήθης έκφραση καλοπιάσματος σε όλες της συγγενικές μορφές.
(2) … Η Γριβιώτισσα Ελισάβετ (Λισσάβω) Λιτητάρη (Μπάπτα Λιτάρκα) ήταν ξακουστή ράφτρα της εποχής και εμπνευστής της παραδοσιακής φορεσιάς της Γρίβας «α λα Τούρκα»


Άρθρο από τον κ. Χρήστο Αθ. Κόϊο 

Πηγή : Ηλεκτρονική Εφημερίδα της Γρίβας

https://grivanews.wordpress.com/

(Στον παραπάνω σύνδεσμο παρατίθενται όλα τα ιστορικά και παραδοσιακά στοιχεία που αφορούν το Χωριό Γρίβα)

Ο αρθρογράφος κος Χρήστος Αθ. Κόϊος, ως εγγονός της Μπέλας Λυμπίως [Ολυμπία Κόϊου] μεταφέρει τα λεγόμενα της πραγματικής Ιστορίας όπως του την εμπιστεύτηκε η Οικογένεια του Λιπάνη (όπου έγινε Νύφη η Γιαγιά Σοφία Δήμκου) και του Παραδοσιακού χορού Σόφκα από τη Γρίβα μας.
Λατρεμένος χορός από όλους μας και δή τους Γριβιώτες που τον κρατάνε ζωντανό από καταβολή και συνθέσεώς του σε μουσική του Γριβιώτη Γκαϊτατζή Κώστα Τζιάντση.


Ο xoreytis.gr ευχαριστεί τον κ. Χρήστο Αθ. Κόϊο για το άρθρο αυτό
και τις πολύτιμες ιστορικές αλήθειες που μας χαρίζει. 

 Ήχοι Μακεδονίας – Ήχοι Ελληνικοί !


Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

19 − 7 =