ΧΡΥΣΗ ΠΡΑΓΑ – Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ

11 Ιουλίου 2019 · Leave a Comment Like

Αν η Βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη είναι η πόλη των Πόλεων, η Χρυσή Πράγα  είναι η μητέρα των πόλεων.

Αγαπώ την Πράγα  ιδιαίτερα και θέλω μέσα, από τα συνεχή ταξίδια μου εκεί, να σας μεταφέρω με  ξεναγό  αυτό το  μικρό άρθρο στις γνωστές και άγνωστες  πτυχές της.

Σύμφωνα με την μυθολογία την οποία έχω διαβάσει στο βιβλίο του Τζον Μπάνβιλ  <<Πράγα>>, όσο και από τις συνεχείς ξεναγήσεις αλλά και την διεξοδική μελέτη της ιστορίας του Τσέχικου έθνους , η αρχή της έχει ως εξής:

Η Λιμπούσε Libuše,είναι μυθική προσωπικότητα,πρόγονος του Οίκου των  Πρεμυσλίδων  και των Τσέχων γενικότερα. Σύμφωνα με το θρύλο, ίδρυσε τον 8ο αιώνα την πόλη της Πράγας. Η Λιμπούσε, ήταν η μικρότερη κόρη του μυθικού Τσέχου  βασιλιά Κροκ, ο οποίος την επέλεξε για διάδοχό του. Αν και αποδείχτηκε σοφή αρχηγός, οι άνδρες της φυλής ήταν δυσαρεστημένοι, που έπαιρναν διαταγές από μια γυναίκα κι έτσι της ζήτησαν να επιλέξει έναν σύζυγο. Η Λιμπούσε επέλεξε  τον Πρέμυσλ, που ήταν ζευγάς στο χωριό Στάντιτσε. Παντρεύτηκαν και έτσι ξεκίνησε η δυναστεία των Πρεμυσλιδών στην  Τσεχία.

Η Λιμπούσε ήταν η πιο σοφή από τις δύο αδελφές της Κάζι και Τέτα και προφήτευσε την ίδρυση της πόλης της Πράγας, με αφετηρία το κάστρο της Λιμπούσε ή Βίσεχραντ σύμφωνα με άλλους θρύλους. Το Βίσεχραντ είναι το πρώτο κάστρο που κατοικήθηκε από Βασιλιά στη Τσεχία και Χτίστηκε στα βράχια του ποταμού  Μολδάβα ή Βλτάβα στη τσέχικη διάλεκτο. Το δεύτερο κάστρο ήταν το  Hrancany (Χράντσανι ) στο ψηλότερο μέρος της Πράγας και για αυτό θα πούμε  αργότερα.

Η μυθική φυσιογνωμία της Λιμπούσε απετέλεσε έμπνευση για την όπερα  <<Λιμπούσε>>  του Μπέντριχ Σμετάνα το 1881.

Στην πραγματικότητα, η περιοχή της Πράγας κατοικείται από την παλαιολιθική εποχή γύρω στο 2.000 π. Χ.  από Κέλτες που εκδιώχθηκαν και αφομοιώθηκαν από  Γερμανικά φύλα. Από τον 4ο αιώνα η περιοχή βρισκόταν υπό την κατοχή Σλάβων  και αργότερα των Αβάρων.  Η Πράγα είναι η πόλη που θα σε καταπλήξει με τις  αρχιτεκτονικές της. Από το μεσαίωνα, ξαφνικά βρίσκεσαι στην Αναγέννηση, στην  εποχή του Μπαρόκ, στην Αρτ Νουβό και στην σύγχρονη αρχιτεκτονική.  Ένας  περίπατος είναι κι ένα ταξίδι στο χρόνο, μια μοναδική εμπειρία μέσα από ήθη, έθιμα και δεισιδαιμονίες. Στοιχειωμένες συνοικίες, πνεύματα που περιφέρονται τη νύχτα,  και ένα τεράστιο ανθρωποειδές δημιούργημα από πυλό , το γκόλεμ , που αν πιστεύεις τόσο πολύ στα φαντάσματα, ίσως να το δεις να κυκλοφορεί. Για την ιστορία, ήταν  ένα τεράστιο δημιούργημα Εβραίων που του έδωσαν ζωή για να προστατέψει την  πόλη. ‘Όμως αυτό ξέφυγε από τον έλεγχο τους, γιατί έπεσε, χτύπησε στο κεφάλι και  τρελάθηκε. Έτσι έγινε επικίνδυνο για τους ίδιους τους κατοίκους, οπότε ο ο ραβίνος  που του έδωσε τη ζωή, του την αφαίρεσε κιόλας. Σας θυμίζει κάτι η ιστορία? Μάλλον όχι. Κι όμως σε αυτόν το μύθο βασίστηκε ο δημιουργός του  Φράνκενστάιν.

Η μεγαλύτερη απόλαυση στα ταξίδια μου εκεί , ήταν όταν για πρώτη φορά  αποφάσισα μέσα στο κρύο να ανέβω περιπατητής στην Καστρούπολη, στο κάστρο  Χράντσανι. Ήταν μια απόλαυση , μέσα από πάρκα, κι από κήπους έφτασα δίχως να  το καταλάβω στη γειτονιά των Μποέμ, και έπειτα στην καστρούπολη. Στο ψηλότερο σημείο του λόφου. Εκεί βρίσκεται  το Klementinum η εθνική βιβλιοθήκη, το  μοναστήρι του Αγίου Νικολάου. Μετά από το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου όπου  στην απέναντι πλευρά είναι και το μουσείο με τις μικρογραφίες , πέρασα στην  καστρούπολη. από τη στιγμή που  πέρασα τις πύλες των ανακτόρων και μπήκα  στην καστρούπολη , μαγεύτηκα. Εκεί τα σοκάκια και ο κεντρικός δρόμος που οδηγεί  στο Ναό του Αγίου Βίτου είναι ένα θαύμα αρχιτεκτονικής. Μεσαίωνας, αναγέννηση, μπαρόκ και όχι μόνο.  Το μπαρόκ είναι από την εποχή της Αυστριακής  Αυτοκρατορίας που κατείχε και την Πράγα.  Η Μαρία Θηρεσία διατηρούσε ορφανοτροφείο Θηλαίων στην καστρούπολη.  Προεδρικά και υπουργικά μέγαρα καθώς επίσης και το Άγαλμα του προέδρου  δημοκρατίας Έντβαρντ Μπένες, βρίσκονται εκεί.                                   

Διασχίζοντας την καστρούπολη, στα αριστερά είδα ένα υπέροχο σύμπλεγμα  κτηρίων  σαν μοναστήρι, το Λορέτο . Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Πράγας, με τεράστια καλλιτεχνική αξία. Δεν είναι μοναστήρι αλλά ένας από τους πιο γνωστούς χώρους προσκύνησης  της χώρας, που  από  το 1626 που χτίστηκε  με πρωτοβουλία της βαρόνης Κατερίνας  Λόμπκοβιτς. Το κεντρικό κτήριο είναι η Santa Casa, και πρόκειται για  αντίγραφο του σπιτιού στη  Ναζαρέτ, όπου ζούσε η Παναγία όταν την επισκέφθηκε ο αρχάγγελος Γαβριήλ.  Σήμερα είναι κατά βάση μουσείο , στεγάζει ανεκτίμητα εκκλησιαστικά αντικείμενα,  τον «Ήλιο της Πράγας», ένα ολόχρυσο αρτοφόριο, διακοσμημένο με 6222 διαμάντια από το νυφικό της Κατερίνας Λόμπκοβιτς, ενώ ιδιαίτερο είναι το καμπαναριό με τις  27 καμπανούλες  που παίζει κάθε ώρα έναν ύμνο στην Παναγία.

Επισκέφτηκα και την αίθουσα των δεξιώσεων και των κονταρομαχιών.  Μια μακρόστενη σάλα που ο βασιλιάς Ροδόλφος ο Τρελός, ζήτησε να του φτιάξουν  για να μπορεί να απολαμβάνει κονταρομαχίες και τον χειμώνα. Δυστυχώς για να  μπω στον Άγιο Βίτο χρειάστηκε να περάσω  από έλεγχο, με ανιχνευτή μετάλλων.  Έκοψα το εισιτήριο λίγο ακριβό γιατί με αυτό μπορούσα να μπω και στο σοκάκι των Αλχημιστών,το χρυσό  σοκάκι.  Σε εκείνη λοιπόν την καστρούπολη, και σε  εκείνους τους κοιτώνες με τα σπίτια των αλχημιστών, έζησαν ,συγκρούστηκαν και εργάστηκαν για χάρη του Βασιλιά Ροδόλφου του τρελού, ο Γιοχάνες Κέπρελ και ο Τίχο Μπράχε, ενώ  τις υπηρεσίες τους συνέχισαν να προσφέρουν και στους διαδόχους του  Βασιλιά, τον Φερδινάνδο και τον Ματθία. Είναι γνωστό ότι η Πράγα ήταν η πόλη  των Αλχημιστών , των αστρονόμων και των μάγων και αυτό της προσδίδει  περισσότερο μυστικιστικό χαρακτήρα. Ήταν πολλοί οι τσαρλατάνοι Αλχημιστές που επιβίωναν προσπαθώντας μάταια να μετατρέψουν με τις αλχημείες τους την πέτρα  και το κάρβουνο  σε χρυσό κι έτσι είχαν την  εύνοια  των Βασιλιάδων.

Μα σας έλεγα και για τον  Άγιο Βίτο… Στα τσέχικα ονομάζεται  Σβατή Βιτ
Μέσα στην παραμυθένια καστρούπολη, βρίσκεται ο μαυρισμένος λόγω του  πωρόλιθου, καθεδρικός ναός του Αγίου Βίτου και είναι ο σημαντικότερος των  Τσέχων.  Η γοτθική Μητρόπολη άρχισε να οικοδομείται από τον Κάρολο τον Δ’ αμέσως από την κήρυξη της Πράγας σε  αρχιεπισκοπή.
Το αρχιτεκτονικό σχέδιο είναι του Γάλλου τεχνίτη Ματθία από το Αρρας, ο οποίος συνέχισε τις εργασίες έως το 1352 Μετά ανελαβε ο Πετρ Παρλέρ και τον οποίον  διαδέχτηκαν οι γιοί του. Η επόμενη φάση της κατασκευής του ναού, ανάγεται στην  εποχή των βασιλιάδων της Δυναστείας των Γιαγκελλόνων. Η κύρια αποπεράτωση του ναού έγινε το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου με την  καθοδήγηση των αρχιτεκτόνων Ιωσήφ Κράννερ, Ιωσήφ Μόκερ και Καμίλ Χίλμπερτ. Το σημαντικό λοιπόν και είναι ότι πρόκειται για ένα ναό που έκανε αιώνες για να  τελειοποιηθεί. Ολοκληρώθηκε το 1929. Τα αξιοθαύμαστα πολύχρωμα βιτρό των  παραθύρων προσθέτουν περισσότερη μεγαλοπρέπεια και δέος. Τα βιτρό εξυμνούν τον Κύριλλο και Μεθόδιο, την αγία Λουντμίλα, τον Άγιο Βάτσλαβ και το Σλαβικό  έθνος.

Το παρεκκλήσι του Αγίου Σιγημούνδου ή αλλιώς του Τσενίν, τα βιτρό του δεξιού  παραθύρου με τον Άγιο Λουκά και το Άγιο Ιωσήφ, τον Άγιο Σιγημούνδου, του Αγίου Βαρνάβα και του Αγίου Μάρκου, είναι σχεδιασμένα από το ζωγράφο Αντονίν Λχοτα το 1870.                 

Στο παρεκκλήσι του Αγίου Βάτσλαβ δεσπόζει το άγαλμα του πολιούχου της Τσεχίας του Αγίου Βάτσλαβ. Στη μέση του παρεκκλησίου βρίσκεται ο γοτθικός  πέτρινος τάφος του Αγίου του 14ου αιώνα, διακοσμημένος με χρυσό και πολύτιμες  πέτρες σε στυλ Αρτ Νουβό.
Η πόρτα του παρεκκλησίου οδηγεί στην αίθουσα του θρόνου, όπου φυλάσσονται τα  βασιλικά κοσμήματα των Τσέχων βασιλιάδων Αυτή η πόρτα για να ανοιχτεί, πρέπει  να παρευρεθούν και οι επτά κάτοχοι των κλειδιών συγχρόνως. Δεν έχουν μόνο  καλλιτεχνική και ιστορική αξία αλλά αξία κυρίως ηθική σαν σύμβολα του Τσέχικου έθνους . Ένοιωσα δέος και χάθηκα στην εποχή του Μεσαίωνα
Η έξοδος του αύλιου χώρου, οδηγεί στο Χρυσό σοκάκι των Αλχημιστών.  Είναι γεμάτο καταστήματα σουβενίρ. Τα σπίτια των αλχημιστών, είναι πολύ  παράξενα μιας και είναι χαμηλοτάβανα με μικρά κρεβάτια θαρρείς πως είναι  κατασκευασμένα για χόμπιτ. Και τα περισσότερα έχουν μετατραπεί σε μικρά  μουσεία. Έπειτα κατέβηκα τη σκάλα με την ανεπανάληπτη θέα σε όλη την Πράγα ,  και τον ποταμό Μολδάβα. Το τέρμα της σκάλας βγάζει στη Mala Strana, την  συνοικία των Γερμανών που είχαν δικαίωμα απονομής δικαιοσύνης  σύμφωνα με τη  συμφωνία του Μαγδεβούργου.  Είναι απόλαυση να κάνεις τον περίπατό σου σε  εκείνη την συνοικία. Απέναντι ακριβώς βρίσκεται η παλιά πόλη.  Ο δρόμος με  έβγαλε στη μικρή Βενετία , ένα πολύ γραφικό σημείο όπου ο ήσυχος Μολδάβας το  2012, κόντεψε με τις πλημμύρες του να το εξαφανίσει. Σε εκείνο το σημείο, τα  κιγκλιδώματα,  είναι γεμάτα με λουκέτα ερωτευμένων ζευγαριών, που κλειδώνουν τις καρδιές τους και πετάνε το κλειδί στο ποτάμι ( Εντάξει δεν σχολιάζω, όπως νοιώθει ο  καθένας) . Από εκείνο το σημείο ξεκινά η γέφυρα του Καρόλου. Η  Ιστορική  Πέτρινη γέφυρα , που χτίστηκε από τον βασιλιά Κάρολο ,στα ερείπια της γέφυρας της Ιουδήθ  και έχει μήκος 516 μέτρα και πλάτος 10 μέτρα. Είναι στολισμένη με 30  αγάλματα αγίων, δεξιά, αριστερά, με παλιότερο εκείνο του  Εσταυρωμένου.  Φτάνοντας στο τέλος της γέφυρας, υπάρχουν κι άλλα λουκέτα ερωτευμένων …  λογικά εκτός από βδέλλες και ψάρια  ο Μολδάβας, θα πρέπει να είναι και γεμάτος  κλειδάκια. Ο βασιλιάς Ροδόλφος ο τρελός, είχε διατάξει να καλύψουν με χρυσό τις στέγες των παλατιών για να γυαλίζει η πόλη στον ήλιο και να φαίνεται ο πλούτος και η αίγλη της. Για αυτό και ονομάστηκε Χρυσή Πράγα. Όλα αυτά βέβαια δεν έμειναν γιατί ο Βασιλιάς Κάρολος μετά την ενθρόνιση του, προτίμησε να βοηθήσει το έθνος παρά να κάνει επίδειξη πλούτου. Ένας ακόμα θρύλος λέει ότι βαθιά στο βυθό στις λάσπες του Μολδάβα βρίσκεται ο χρυσός από τις σκεπές των παλατιών. Το έβαλα σαν συμπλήρωμα στο τι μπορεί να βρίσκεται στο βυθό εκτός από βδέλλες ψάρια βρύα και κλειδάκια. Κάθε φορά που κάνω τον περίπατο μου στη γέφυρα είναι τις πρωινές ώρες. Όταν δεν κυκλοφορεί  ψυχή, όταν δεν υπάρχουν τουρίστες, πλανόδιοι μουσικοί, ζωγράφοι , επαίτες  και  κλεφτρόνια. Ο καθαρός κρύος αέρας, ο ποταμός που περνάει από κάτω γοργά, οι  κύκνοι και οι Άγιοι στη γέφυρα με ηρεμούν. Ήταν τόσο γλυκιά η μελαγχολία  στη  γέφυρα και τη Mala Strana ,τις ήρεμες πρωινές  ώρες, που μοιάζει σαν αυτή που  δημιουργεί ο έρωτας. Ίσως για αυτό πολλοί θέλουν να τη ζουν και να την ξαναζούν. Η Πράγα είναι έρωτας που δεν θα σε προδώσει.  Εσύ αν φύγεις την ακούς να σε  αποκαλεί προδότη. Όλος αυτός ο περίπατος μου ξελαμπικάρισε το μυαλό, καθάρισαν  οι σκέψεις μου και μπήκα στην παλιά πόλη ή στην τσεχική διάλεκτο Staroměstské náměstí ή stare miesto

Μπαίνοντας στην παλιά πόλη από την οδό Κάρλοβα, έφαγα ένα παραδοσιακό τους  σπειροειδές γλυκό που ψήνεται στα κάρβουνα, σε ένα είδος σούβλας το TRDELNIK,  και έκοψα για το βράδυ ένα εισιτήριο από το Μαύρο Θέατρο TA FANTASTIKA.  Παιζόταν όπως πάντα το θεατρικό έργο << ASPECTS OF ALICE>>. Πρόκειται για  μια διαφορετική εκδοχή της Αλίκης στη χώρα των θαυμάτων. Το μαύρο θέατρο  δημιούργησαν οι Τσέχοι, όταν επί Αυστριακής κατοχής (Δούκισσα Σοφία ο γιος της Φραγκίσκος Ιωσήφ και η βασίλισσα της Ουγγαρίας Ελισάβετ, γνωστή και ως Σίσσι) δεν επιτρεπόταν να ομιλείται άλλη διάλεκτος εκτός της Γερμανικής. Έτσι λοιπόν,επινόησαν ένα θέατρο σε στυλ παντομίμα, σε μαύρο φόντο και με φωσφορούχα σκηνικά που φαίνονται τρισδιάστατα. Αν και έχω ξαναδεί αυτό το έργο, το προτίμησα ξανά, γιατί είναι πιο παραδοσιακό και ξεφεύγει απ  τα τουριστικά show στα υπάλληλα μαύρα θέατρα της  Πράγας.

Η παλιά μεσαιωνική πόλη της Πράγας, είναι γεμάτη στενά. Έτσι ήταν όλες οι  μεσαιωνικές πόλεις γιατί δέχονταν επιδρομές. Με αυτή την  ρυμοτόμηση,  ο εχθρός που δεν γνώριζε τις οδούς και εξόδους, παγιδευόταν στα αδιέξοδα  στενά . Η πόλη λοιπόν, είναι απίστευτα όμορφη.  Η πλατεία της ,υπήρξε μάρτυς πολλών γεγονότων του Τσέχικου έθνους. Από τον 11ο αιώνα υπάρχουν αναφορές για το μεσαιωνικό παζάρι που διοργανώνονταν εδώ.  Εξέχουσα θέση καταλαμβάνει το συγκρότημα των κτιρίων του Δημαρχείου της  παλιάς πόλης το οποίο κλείνει με τον 60 μ. ύψους, πύργο σύμβολο της εξουσίας και  της ευμάρειας των αστών της πόλης.

Η Θρησκευτική πλευρά της πλατείας εκπροσωπείται από την γοτθική εκκλησία της  Παναγίας του Τυν με τα δύο καμπαναριά το ένα αντίκρυ στο άλλο που συμβολίζουν  τον Χριστό και την Παναγία. Ακόμα και στις μέρες μας η πλατεία παραμένει φυσικό κέντρο της πόλης όπου διαδραματίζονται πολιτικά κοινωνικά και πολιτιστικά αλλά και απολίτιστα  γεγονότα. Ναι… Ναι.. απολίτιστα και για άλλους προχωρημένα, αλλά βασικά παρακμιακά. Μιλάω για την ημέρα αυνανισμού που διοργάνωσε ο δήμος το 2011 και πολίτες και τουρίστες έκαναν την πράξη αυτή ασύστολα, δημόσια. Δεν θέλω να σκέφτομαι τι καθάρισαν οι οδοκαθαριστές την επόμενη μέρα.

Πρωταγωνιστικό ρόλο σαν αξιοθέατο έχει το αστρονομικό ρολόι στο παλαιό  Δημαρχείο έργο του 1410 ανακαινισμένο όμως μιας και στους γερμανικούς  βομβαρδισμούς του 1940 γκρεμίστηκε ολοσχερώς.’ Έργο του Νικολάου από το  Κάνταν.

Το κυρίαρχο στοιχείο που μαγεύει τους επισκέπτες είναι η παρέλαση των  12 αποστόλων στα επάνω παραθυράκια. Την παρέλαση συνοδεύει ο ήχος του  θανάτου και κλείνει με το λάλημα του πετεινού. Το ρολόι αποτελείται από 2 τμήματα το επάνω που δείχνει την τροχιά του ήλιου και της σελήνης και της ώρες της ημέρας και το κάτω που είναι οι μέρες και οι μήνες του έτους. Το επάνω μέρος της παλιάς  πόλης το διασχίζει η μεγάλη οδός Κάρλοβα που προανέφερα ενώ στο κάτω μέρος  βρίσκεται η εβραϊκή συνοικία με τα πανάκριβα καταστήματα ρούχων, η λεγόμενη  λεωφόρος των Παρισίων ή (Παρίσκα). Το αν είναι τυχαίο που τα ακριβότερα  καταστήματα βρίσκονται δίπλα στην εβραϊκή συνοικία δεν είναι γνωστό. Αυτά όσον  αφορά την ιστορία. Όλη η οδός Κάρλοβα είναι γεμάτη πρωτότυπα μουσεία εκ των οποίων τα δύο είναι και καταστήματα. Πρόκειται για το Μουσείο σοκολάτας. Θα βρούμε λοιπόν μουσείο κέρινων ομοιωμάτων,  βασανιστηρίων του μεσαίωνα και ερωτικών μηχανών . Αγορά, καφετέριες και εστιατόρια αμέτρητα, Ταβέρνες κελάρια,  παραδοσιακό φαγητό και κέλτικοι τελετουργικοί χοροί με φωτιές, από  πανέμορφες γυναίκες  και προσοχή… συνωστισμός. Η παλιά πόλη  είναι βγαλμένη από παραμύθι. Εξέχουσα θέση καταλαμβάνει το πανέμορφο μπαρόκ θέατρο των τάξεων, όπου ο Μότσαρτ είχε παρουσιάσει για πρώτη φορά το <<Don Giovanni>>. Μόνο ο επισκέπτης μπορεί να με κατανοήσει, γιατί ότι καλό κι  αν πω για αυτή την πόλη, δεν μπορώ να πλησιάσω την πραγματικότητα.  Προστατεύεται από την UNESCO σαν μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς.

Συνεχίζοντας τα σοκάκια βγήκα στη νέα πόλη στη γνώστη nova Miesto. Μια  τεράστια πλατεία με μπαρόκ και σύγχρονα κτίρια, εμπορικά καταστήματα,  ξενοδοχεία με παλαιότερο και πιο εντυπωσιακό το SMETANA. Η μεγάλη αυτή  πλατεία, οδηγεί σε ένα μπαρόκ κτίσμα ,την εθνική πινακοθήκη, την οποία  εδώ και 400 χρόνια  επισκευάζουν αλλά ακόμη έτοιμη δεν είναι. Σε εκείνο το σημείο δεσπόζει  και το άγαλμα του Αγίου της πόλης Βέντσισλαβ.  Η παλιά πόλη από τη νέα έχουν μια διαφορά 400 ετών. Λατρεύω την Πράγα, είναι πόλη που συνδυάζει τα  πάντα. Θρύλους και  λαογραφία, διασκέδαση, πλούσια ιστορία  αυτοκρατορία , κομουνισμός ή για άλλους σοσιαλισμό και έπειτα παρακμή. Μετά από χρόνια σταθερότητας στο βυθό, η άνοδος. Και αν από τη χώρα δεν είχε περάσει ο μακροχρόνιος  κομουνισμός, θα ήταν πολύ πιο όμορφη . Κέλτες, Γερμανοί, Αψβούργοι, Σουδήτες , κομουνισμός, έχουν βάλει κι ένα λιθαράκι για δημιουργία του πέτρινου προσώπου  του λαού έτσι όπως είναι  σήμερα. Γιατί τους αποκαλούμε ξινούς αλλά ας αναλογιστούμε πόσους πολέμους,  πόσες στερήσεις,  πόσα κακά από τον κομουνισμό είχαν,  πόση βιομηχανία χάσανε  από τη Γερμανία, αλλά και πόσες επιρροές δέχτηκαν από τον αυστηρό αυταρχικό πολιτισμό της.                                                                               

Πόση παραξενιά επίσης και φασαρία από τον τουρισμό δέχονται. Αν και βασικοί τους πόροι είναι ο τουρισμός, δεν τον θέλουν καθόλου γιατί δεν μπορούν να ησυχάσουν.  Έξω από την πόλη, δυτικά και μέσα στο μετρό έχω γνωρίσει το απόλυτα παρακμιακό, βρώμικο της πρόσωπο. Πρεζόνια να μου ζητούν συνουσία με πληρωμή για να πάρουν τη δόση τους, γυναίκες να  μου προτείνουν αγοραίο έρωτα και οι προστάτες στα δέκα μέτρα να παρακολουθούν, αλκοολικούς, πένητες και επαίτες στις κεντρικές οδούς  και πλατείες που δεν σηκώνουν κεφάλι να κοιτάξουν τον κόσμο . Απαγορευόταν  δια  νόμου από τον βασιλιά Κάρολο οι επαίτες να κοιτούν τον κόσμο. Ήταν ντροπή. 

Η Τσεχία αναβαθμίστηκε είναι μια υπέροχη χώρα και η Πράγα μια τέλεια πρωτεύουσα. Ο κόσμος άλλαξε έγινε ποιοτικός, χαμογελαστός, καλοσυνάτος…  Νομοταγής, τόσο που μέχρι και τον πρόεδρο της δημοκρατίας θα γράψουν αν παρκάρει παράνομα, όπως κι έχει συμβεί.  Σίγουρα σε μια χώρα όπου βλέπουν ήλιο μόνο 100 μέρες το χρόνο δεν θα μπορούσα να ζήσω. Η μουντάδα προκαλεί αλκοολισμό και  κατάθλιψη.  Η Πράγα σαν γοτθική πόλη , είναι  μουντή, όμως  άκρως ερωτεύσιμη .

TΣΕΣΚΙ ΚΡΟΥΜΛΟΒ.

Μια από τις ωραιότερες εμπειρίες που μπορεί να ζήσει κάποιος στην Τσεχία,  είναι  ένα ταξίδι στο διαμάντι της Τσεχίας. Το Ceski Crumlov.

Είναι μια πόλη  στη Νότια Βοημία με γοτθική και Αναγεννησιακή αρχιτεκτονική,  και ένα υπέροχο  κάστρο που δυστυχώς μόνο την άνοιξη και το καλοκαίρι είναι ανοιχτό.

Είναι η πόλη στολίδι που συντηρείται από την UNESCO σαν μνημείο πολιτιστικής  κληρονομιάς. Εδώ γυρίστηκαν πολλές ταινίες, πολλά παραμύθια γιατί η ατμόσφαιρα είναι μεσαιωνική, και η τελευταία ταινία που γυρίστηκε είναι αυτή η  ψυχεδελική του Eli Roth <<Hostel>>. Το κάστρο ανήκε στον βασιλιά της Τσεχίας  Ροδόλφο τον τρελού  που είχα προαναφέρει. Ήταν ένας παράξενος Βασιλιάς που ο  Κέπλερ και ο Μπράχε χειρίζονταν όπως ήθελαν και έκαναν τη δουλειά τους.  Ο Ροδόλφος είχε γεμίσει το κάστρο με αλχημιστές και είχε το συνήθειο να μαζεύει  παλαιά και παράξενα αντικείμενα γεμίζοντας έτσι τρεις αποθήκες με άχρηστα  αντικείμενα… το πιο ακραίο ήταν οι << σκαλισμένες πέτρες από νεφρό>>  Σπουδαίο (Όσο σπουδαίο μπορεί να είναι κάτι τέτοιο) είναι το μουσείο  Βασανιστηρίων στην κεντρική πλατεία του χωριού που όσο κατεβαίνεις, τόσο πιο  ατμοσφαιρικό και τρομακτικό γίνεται, αλλά και το μουσείο κέρινων ομοιωμάτων.  Τα πέτρινα σπίτια της πόλης είναι μαζεμένα σε έναν μαίανδρο γύρω από τον ποταμό Βλτάβα. Ψηλά από το κάστρο υπάρχει καταπληκτική θέα όλης της παλιάς και της νέας πόλης, με το ποτάμι. Είναι ένα μέρος γεμάτο μυστήριο, θρύλους γοτθική και αναγεννησιακή  ατμόσφαιρα.

Η ΚΟΣΜΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΛΟΥΤΡΟΠΟΛΗ ΤΗΣ ΤΣΕΧΙΑΣ

Εννοείται ότι μια από τις ημέρες της διαμονής μου στην Τσεχία πάντα την αφιερώνω για  μονοήμερη εκδρομή στο Κarlovy Vary.  Στο δρόμο από την Πράγα προς το  Κάρλοβι βάρι περάσαμε από τα μέρη της  Σουδητίας, ορεινά στα σύνορα με την Πολωνία.                

Η Σουδητία και οι Σουδήτες Γερμανοί εμφανίστηκαν κατά στα πλαίσια του  τσεχογερμανικού ανταγωνισμού. Ιστορικά οι Βοημικές χώρες, η σημερινή Τσεχία,  κατοικούνταν από Τσέχους που ζούσαν  στην πεδινή ενδοχώρα και τους Γερμανούς  που πλειοψηφούσαν στα ορεινάπαραμεθόρια μέρη αλλά και  στο Μπρνό τη  Γίγλαβα.
 Με τη συνθήκη του Αγίου Γερμανού (Σεν Ζερμέν)  του 1919, τα μέρη αυτά, ενσωματώθηκαν στη Τσεχοσλοβακία, παρότι το  μεγαλύτερο μέρος του γηγενούς πληθυσμού ήταν Γερμανοί. Μετά την ανακήρυξη της τσεχοσλοβάκικης ανεξαρτησίας σχηματίστηκαν τέσσερις γερμανικές επαρχίες, οι  οποίες στόχευαν στην ένωση με την Αυστρία που θα ενσωματώνονταν στην Γερμανία. 

Η περιοχή αυτή μετά τις εκλογές του Μαΐου του 1935 έγινε  αντικείμενο πολιτικής  διένεξης μεταξύ Γερμανίας και Τσεχοσλοβακίας. Αυτή η διένεξη πήρε διαστάσεις  από τους εγκατεστημένους σε εκείνα τα μέρη Γερμανούς που ονομάζονταν Σουδήτες  με την υποστήριξη των ναζί. Το 1938  οι διαπραγματευτές της Συμφωνίας του  Μονάχου, υποχώρησαν στις απαιτήσεις του Χίτλερ και συμφώνησαν την  παραχώρηση  και προσάρτηση της Σουδητίας στη Γερμανία. Τα εδάφη λοιπόν αυτά, αποσπάστηκαν από την Τσεχοσλοβακία, προσαρτήθηκαν σε επαρχίες του Ράιχ και  το βόρειο τμήμα τους σχημάτισε μια καινούργια επαρχία του Ράιχ, την επαρχία της  Σουδητίας.  Διοικητής της τοποθετήθηκε ο Κόνραντ Χένλαϊν, επικεφαλής του  τοπικού ναζιστικού κόμματος. Αυτή η υποχώρηση των Τσεχοσλοβάκων ήταν εν  μέρει μια ήττα για τον Χίτλερ γιατί ήθελε να καταστρέψει και να κάψει και να  σκοτώσει.  Με την υποχώρηση δεν μπόρεσε να το κάνει γιατί δεν υπήρχε λόγος.  Πολλοί βέβαια Τσέχοι ήταν  που ξεσηκώθηκαν αλλά η επανάσταση τους πνίγηκε στο αίμα. Ο Χίτλερ πήρε άνετα εκείνα τα εδάφη. Μετά το πόλεμο τα εδάφη ξαναπέρασαν στην Τσεχοσλοβακία και δη στην Τσεχία μετά το βελούδινο διαζύγιο. Το διαζύγιο δηλαδή της Τσεχίας με τη Σλοβακία σε δύο ξεχωριστά κράτη. Η Τσεχία με πρωτεύουσα την Πράγα, και η Σλοβακία με πρωτεύουσα τη Μπρατισλάβα. Όταν για πρώτη φορά Καγκελάριος Γερμανίας εξελέγη η Άνγκελα Μέρκελ, απαίτησε τα εδάφη αυτά πίσω στη Γερμανία. Οι Τσέχοι είναι λαός που δεν λένε όχι αλλά λένε πάντα <<Θα το συζητήσουμε και θα σας απαντήσουμε>>. Κατόπιν λοιπόν κοινοβουλευτικής συζητήσεως, βγαίνουν οι Τσέχοι και απαντούν << Καλώς, θα σας  δώσουμε τη Σουδητία με την προϋπόθεση ότι εσείς θα μας δώσετε τις αποζημιώσεις για τις ζημιές και τους θανάτους που προξενήσατε>>. Οι Γερμανοί με τη σειρά τους  συζητούν και απαντούν << Καλώς, δεν σας δίνουμε τις αποζημιώσεις, κρατήστε τα  εδάφη, δεν σας χρωστάμε, δεν μας χρωστάτε και τέλος.» Μάλλον δεν είχαν ιδιαίτερο θέμα αφού όλη τη βιομηχανία και τις εταιρίες της Τσεχίας, τις έχουν πάρει αυτοί  μέσω ιδιωτικοποιήσεων και μνημονίων.  Α ναι…ξεχάστηκα με το μάθημα ιστορίας. Ας επιστρέψουμε στο Κάρλοβι βάρι.

Πρόκειται για τη λουτρόπολη της Τσεχίας. Ο θρύλος λέει ότι ο βασιλιάς Κάρολος σε κάποιο κυνήγι του, πλήγωσε με το τόξο ένα ζαρκάδι. Εκείνο πληγωμένο έπεσε στο  ποτάμι και ξαφνικά βγήκε σχεδόν θεραπευμένο και άρχισε να τρέχει και του ξέφυγε. Έτσι ανακάλυψε ότι το νερό είναι ιαματικό.

Δώδεκα θερμές και μια ψυχρή πηγή, αέριο , τύρφη και βαλτώδες έδαφος προσφέρουν θεραπεία σε διάφορες ασθένειες όπως εκείνες του πεπτικού συστήματος, του κινητικού και άλλες. Είναι μια πόλη με διεθνές αεροδρόμιο. Στο κτήριο των  ιαματικών λουτρών, βρήκα νερά σε διάφορες θερμοκρασίες με ανώτερη αυτή των  80 βαθμών κελσίου. Αναρωτιέμαι ποιος κάνει λουτρά σε τέτοια νερά.

Άκρως  ρομαντική πόλη με αίγλη και κοινωνική ζωή, που στην ιστορία της φιλοξένησε  μεγάλες προσωπικότητες. Η αρχιτεκτονική της , ξεφεύγει από το γοτθικό ξεκινάει από το μπαρόκ και καταλήγει σε αρχαίο ελληνικό Ιωνικό και δωρικό ευρωπαϊκό  .                             

Την Άνοιξη η ομορφιά είναι απερίγραπτη καθώς όλη η διαδρομή είναι δασοσκέπαστη. Εννοείται ότι δεν αμέλησα να πιώ ένα καφέ στην καφετέρια του ξενοδοχείου Grand hotel Pup όπου στεγάζεται και το καζίνο της πόλης. (Στο συγκεκριμένο έχουν φιλοξενηθεί οι μεγαλύτερες  διασημότητες στην ιστορία και στο καζίνο έχουν γυριστεί σκηνές από την ταινία Tζέιμς  Μποντ Cazino Royal ).

Τελειώνοντας να αναφέρω ότι το 70% των Τσέχων δηλώνουν άθεοι, ενώ μόλις το 30% γεμίζουν έστω και ελάχιστα τους ναούς.   Ο λόγος είναι ο γνωστός διαχωρισμός κράτους εκκλησίας. Όποιος δηλώνει πιστός στο Θεό, πρέπει να πληρώνει φόρο από τον οποίο πληρώνονται οι κληρικοί. Προκειμένου λοιπόν να μην έχουν αυτή τη φορολογία, δηλώνουν άθεοι και άθρησκοι.

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

Πόσα ακόμα έχω να πω και να αναλύσω μα χρειάζεται βιβλίο ολόκληρο και όχι ένα άρθρο που πολλοί θα το βρουν βαρετό γιατί δεν είναι μόνο ταξιδιωτικό αλλά και ένα μικρό ψυχογράφημα σαν αυτά του Ντίκενς.

Η καρδιά μου ήταν βουρκωμένη και μελαγχολική σαν τον ουρανό της Πράγας.  Εκείνος βουρκωμένος από τη βροχή, η καρδιά μου γιατί την άφηνε πίσω. Καθώς όδευα με  το λεωφορείο για το Βερολίνο, στο αεροδρόμιο Σόνενφελντ από όπου θα έπαιρνα το αεροπλάνο για τη Θεσσαλονίκη, άκουγα την Πράγα να με αποκαλεί προδότη.  Ήταν η πρώτη φορά που ταξίδεψα μόνος στην Πράγα..Μόνος? Δεν θα το έλεγα. Η Πράγα δεν σε αφήνει ποτέ μόνο. 

Την άφηνα, άφηνα πίσω μου το μεγαλείο της, την παρακμή της, τις ωραίες λυγερόκορμες  ξανθιές γαλανομάτες γυναίκες, τους κέλτικους  τελετουργικούς χορούς της,  και την όμορφη διασκέδαση, τις Χριστουγεννιάτικες  στολισμένες πλατείες της, τα έθιμα της, το μαύρο Θέατρο ,την όπερα της, το δημοτικό  μέγαρο μουσικής με τα κονσέρτα Στράους και Μότσαρτ ,τις σοκολάτες της ( έκανα μια αγορά εξωφρενική των 65 ευρώ σε  σοκολάτες. Μη με ρωτήσετε αν έχω λεφτά για πέταμα… Ένας ζαχαροπλάστης δεν υπολογίζει για την τρέλα του τα λεφτά. ) Έκλεισα τα μάτια και κράτησα για άλλη μια φορά την εικόνα  της μέσα στο μυαλό μου, κι όπως έβρεχε, έμεινε στη θύμηση μου σαν μιας αλλοτινής  εποχής φωτογραφία του Σούντεκ. Έφευγα με μια υπόσχεση << Θα ξανάρθω>>


Άρθρο – Αφιέρωμα από τον κ. Ανδρέα Άδαλη.


 


Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

five × one =